Tổng quan lâm sàng
Nghiên cứu hồi cứu trên 100 mắt của 81 bệnh nhi (tuổi trung bình 8.2 ± 3.3) bị viêm màng bồ đào trước mạn tính liên quan đến viêm khớp tự phát thiếu niên (JIA) hoặc ANA dương tính. Mục tiêu là đánh giá kết quả thị lực và biến chứng sau phẫu thuật đặt thủy tinh thể nhân tạo (IOL) trong bao.
Cơ chế sinh bệnh lý và biến chứng
- Viêm màng bồ đào mạn tính gây ra sự phá vỡ hàng rào máu-thủy dịch, dẫn đến hình thành fibrin, dính mống mắt (posterior synechiae), màng xơ mạch sau đồng tử và đục bao sau.
- Phẫu thuật ở nhóm bệnh nhân này đối mặt với nguy cơ cao về viêm hậu phẫu, phù hoàng điểm dạng nang và tăng nhãn áp do viêm.
- Sự hình thành fibrin sớm sau mổ (39.6% trường hợp) là biểu hiện của phản ứng viêm cấp tính do thao tác phẫu thuật trên mắt đang có tình trạng viêm mạn tính.
Kết luận lâm sàng và Thay đổi thực hành
- Chỉ định phẫu thuật: Đặt IOL là một lựa chọn an toàn và hiệu quả cho trẻ em bị viêm màng bồ đào liên quan đến JIA/ANA, với điều kiện tình trạng viêm phải được kiểm soát ổn định (không có tế bào tiền phòng < 0.5+ theo tiêu chuẩn SUN) trong ít nhất 3 tháng trước phẫu thuật.
- Kỹ thuật phẫu thuật: Cần áp dụng cách tiếp cận xâm lấn tối thiểu, bao gồm cắt dịch kính trước (25G) và cắt bao sau trung tâm để giảm thiểu nguy cơ đục bao sau thứ phát. Việc tiêm triamcinolone acetonide nội nhãn trong phẫu thuật giúp giảm đáng kể phản ứng viêm sớm.
- Vai trò của DMARD: Việc duy trì liệu pháp DMARD (đặc biệt là các thuốc sinh học như adalimumab) là yếu tố then chốt để giảm nguy cơ biến chứng đe dọa thị lực và phù hoàng điểm sau phẫu thuật.
- Chống chỉ định tương đối: Cần thận trọng tối đa hoặc cân nhắc không đặt IOL ở những bệnh nhân có tình trạng viêm hoạt động mạn tính, tổn thương thể mi nghiêm trọng gây hạ nhãn áp kéo dài, hoặc tân mạch mống mắt (iris rubeosis).
- Yếu tố dự báo tiên lượng xấu: Tiền sử bệnh giác mạc dải (band keratopathy), không sử dụng methotrexate hoặc adalimumab, và giá trị laser flare cao trước mổ là các yếu tố dự báo độc lập cho kết quả thị lực kém và biến chứng hậu phẫu.
Tài liệu tham chiếu: Cataract Surgery with IOL Implantation in Children with Chronic Anterior Uveitis Associated with Juvenile Idiopathic Arthritis (JIA) or Antinuclear Antibody (ANA)-Positive Uveitis: Mid-term Results and Predictors for Outcome.