Thách thức lâm sàng từ dịch dưới võng mạc tồn lưu
Trong thực hành phẫu thuật bong võng mạc (RD), việc võng mạc áp trở lại hoàn toàn là mục tiêu tối thượng. Tuy nhiên, một hiện tượng lâm sàng thường gặp nhưng lại gây đau đầu cho các phẫu thuật viên là sự tồn lưu dịch dưới võng mạc (SRF) sau phẫu thuật bong võng mạc không dẫn lưu (nondrain). Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ tồn lưu SRF có thể lên tới 94%. Mặc dù nhiều trường hợp dịch có thể tự hấp thu theo thời gian, nhưng sự tồn tại kéo dài của nó không chỉ gây lo ngại về mặt giải phẫu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực của bệnh nhân, đặt ra câu hỏi về việc liệu chúng ta có nên can thiệp chủ động hay tiếp tục theo dõi bảo tồn.
Cơ chế sinh lý bệnh và bản chất của dịch tồn lưu
Tại sao dịch dưới võng mạc lại không tự hấp thu? Bản chất của SRF trong các trường hợp bong võng mạc mãn tính thường có độ nhớt cao. Sự hiện diện của các tế bào viêm, các mảnh vỡ tế bào, và đặc biệt là các tế bào dương tính với rhodopsin trong dịch dưới võng mạc đã được chứng minh là rào cản ngăn chặn biểu mô sắc tố võng mạc (RPE) thực hiện chức năng bơm dịch sinh lý. Hơn nữa, tình trạng bong võng mạc kéo dài dẫn đến quá trình apoptosis (chết tế bào theo chương trình) của các tế bào thụ cảm ánh sáng, làm suy giảm nghiêm trọng tiên lượng thị lực chức năng. Việc hiểu rõ bản chất này giúp phẫu thuật viên nhận ra rằng, việc chờ đợi dịch tự tiêu trong những trường hợp mãn tính có thể là một chiến lược sai lầm, làm mất đi
Tài liệu tham khảo:
Wong R, Dell'Aversana Orabona G, Simonelli F, Howard C. Novel technique for removal of persistent subretinal fluid following nondrain retinal detachment surgery. Taiwan Journal of Ophthalmology. 2016;6(4):199-200. DOI: 10.1016/j.tjo.2016.06.004
(Tệp gốc: Novel-technique-for-removal-of-persistent-subretinal-f_2016_Taiwan-Journal-o.pdf)