Cập nhật chiến lược phân loại và điều trị nhiễm trùng bề mặt nhãn cầu

Bs Ngô Hữu Thế
9.10.26
Last Updated

Hội thảo chuyên môn tại Trung tâm Mắt - Bệnh viện Trung ương Huế năm 2025 đã cập nhật các chiến lược phân loại và điều trị nhiễm trùng bề mặt nhãn cầu, một bệnh lý phổ biến gây suy giảm thị lực nghiêm trọng. Việc chẩn đoán dựa trên kinh nghiệm lâm sàng hiện đối mặt với thách thức về độ chính xác và nguy cơ kháng thuốc, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ với các phương pháp cận lâm sàng.

Cơ chế bệnh sinh

Nhiễm trùng bề mặt nhãn cầu, đặc biệt là viêm loét giác mạc, gây ra bởi các tác nhân vi sinh vật xâm nhập vào nhu mô giác mạc. Các tác nhân này kích hoạt phản ứng viêm tại chỗ, dẫn đến sự phá hủy cấu trúc giác mạc, hình thành ổ loét, sẹo hoặc viêm mủ nội nhãn (endophthalmitis). Việc phân biệt tác nhân (nấm, vi khuẩn, virus) dựa trên đặc điểm lâm sàng như hình thái bờ ổ loét và bề mặt sang thương là bước đầu quan trọng để định hướng điều trị.

Dữ liệu lâm sàng

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Tỷ lệ mù lòa do viêm loét giác mạc tại Việt Nam1,5 - 2 triệu người/năm
Tỷ lệ tác nhân nấm tại Bệnh viện Mắt Trung ương57%
Tỷ lệ tác nhân vi khuẩn tại Bệnh viện Mắt Trung ương25%
Độ nhạy của phương pháp soi tươi81%
Tỷ lệ dương tính của nuôi cấy50%
Độ nhạy của PCR đa mồi89%
Tỷ lệ dương tính của PCR khi nuôi cấy âm tính56%
Bình luận: Dữ liệu được trích xuất từ báo cáo tại hội thảo, mang tính chất tổng quan lâm sàng. Cần lưu ý rằng các con số về tỷ lệ tác nhân có thể thay đổi tùy theo vùng địa lý và cơ sở y tế. Việc sử dụng PCR đa mồi (multiplex PCR) cho thấy ưu điểm vượt trội trong các trường hợp nuôi cấy âm tính, tuy nhiên cần cân nhắc về chi phí và khả năng triển khai tại các tuyến cơ sở.

Thực hành lâm sàng

  • Ưu tiên sử dụng kháng sinh đơn trị liệu (monotherapy) thay vì phối hợp thuốc pha nồng độ cao để đảm bảo tính vô trùng và nồng độ chính xác.
  • Chỉ định sử dụng corticosteroid sau khi đã khởi động kháng sinh ít nhất 48 giờ và xác định được tác nhân vi sinh, đồng thời bệnh nhân có đáp ứng lâm sàng tốt.
  • Đối với các trường hợp nghi ngờ nhiễm trùng do nấm, cần tiếp tục dùng thuốc kháng nấm trong ít nhất 2 tuần sau khi vết loét đã lành sẹo hoàn toàn để tránh tái phát.
  • Trong trường hợp viêm loét giác mạc do vi khuẩn, nếu ổ loét lan tới rìa củng mạc hoặc có nguy cơ viêm mủ nội nhãn, cần cân nhắc sử dụng kháng sinh toàn thân (systemic antibiotics).

Tài liệu tham khảo:

Dương Nguyễn Việt Hương, 2025, Chiến lược phân loại và điều trị nhiễm trùng trên lâm sàng, Hội thảo chuyên môn Trung tâm Mắt - Bệnh viện Trung ương Huế, Video ID: zy5xfBF3IDY.

Xem thêm