Chương trình đào tạo y khoa liên tục năm 2021 về Glaucoma góc mở nguyên phát (Primary Open-Angle Glaucoma - POAG) cung cấp cái nhìn tổng quan về cơ chế bệnh sinh, chẩn đoán và các chiến lược điều trị hiện đại. Việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ và áp dụng các công cụ chẩn đoán tiên tiến là chìa khóa để bảo tồn thị lực cho bệnh nhân.
Cơ chế bệnh sinh
Cơ chế chính của POAG liên quan đến sự gia tăng trở lưu tại vùng bè, dẫn đến tăng nhãn áp (Intraocular Pressure - IOP). Áp lực cao gây tổn thương lá sàng, chèn ép sợi trục tế bào hạch võng mạc, làm gián đoạn quá trình vận chuyển dưỡng chất và dẫn đến tế bào hạch tự chết (apoptosis). Ngoài ra, tình trạng thiếu máu cục bộ và các yếu tố miễn dịch cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình thoái hóa tế bào hạch.
Dữ liệu dịch tễ và chẩn đoán
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Số người mắc Glaucoma năm 2010 | 60 triệu người |
| Số người mắc Glaucoma năm 2020 | gần 80 triệu người |
| Dự kiến số người mắc năm 2040 | 111 triệu người |
| Tỷ lệ phát hiện bệnh tại cơ sở nhãn khoa | khoảng 10% |
| Tỷ lệ bệnh nhân được điều trị | 50% |
| Số lượng gen liên quan đến POAG | 26 gen |
Bình luận: Tài liệu này là một bản ghi chép hội thảo trực tuyến, không phải là một nghiên cứu lâm sàng có thiết kế chặt chẽ. Các con số về dịch tễ học mang tính chất tham khảo từ các báo cáo của hiệp hội nhãn khoa thế giới. Cần lưu ý rằng việc chẩn đoán POAG dựa trên tam chứng: tổn thương thị trường, tổn thương đầu dây thần kinh thị giác và nhãn áp, trong đó nhãn áp chỉ là một yếu tố, không phải là tiêu chuẩn duy nhất.
Thay đổi thực hành lâm sàng
- Sử dụng Goldmann applanation tonometry làm tiêu chuẩn vàng trong đo nhãn áp, lưu ý ảnh hưởng của độ dày giác mạc trung tâm.
- Áp dụng các phần mềm đo thị trường hiện đại (như 24-2 hoặc 30-2) để phát hiện sớm tổn thương.
- Sử dụng Optical Coherence Tomography (OCT) để đánh giá lớp sợi thần kinh quanh gai thị, hỗ trợ chẩn đoán sớm ngay cả khi thị trường chưa thay đổi rõ rệt.
- Cá thể hóa mục tiêu nhãn áp (target IOP) dựa trên mức độ tổn thương và tình trạng bệnh nhân.
- Cân nhắc laser chọn lọc (Selective Laser Trabeculoplasty - SLT) như một lựa chọn điều trị đầu tay trong một số trường hợp.
Tài liệu tham khảo:
Chương trình đào tạo y khoa liên tục, 2021, CME Chẩn đoán & Điều trị Glaucoma góc mở nguyên phát, YouTube Video ID: NMfnQevufxE.