Giải phẫu võng mạc và các loại tế bào thần kinh: Tổng quan lâm sàng

Bs Ngô Hữu Thế
8.10.26
Last Updated

Video 8h5kQVpfxO8 năm 2026 trình bày các kiến thức cơ bản về giải phẫu võng mạc cho đối tượng nhãn khoa. Việc nắm vững cấu trúc võng mạc là nền tảng thiết yếu để hiểu rõ các bệnh lý lâm sàng và cơ chế dẫn truyền thần kinh.

Cơ chế sinh lý

Võng mạc là màng trong cùng của nhãn cầu với diện tích bề mặt khoảng 266mm2. Các tế bào cảm quang (photoreceptors) bao gồm tế bào nón và tế bào que, đóng vai trò tiếp nhận ánh sáng. Tế bào Miller đóng vai trò khung đỡ cấu trúc, điều hòa dinh dưỡng và hướng ánh sáng đến các tế bào cảm quang. Các tế bào thần kinh đệm (glial cells) như tế bào sao (astrocytes) và tế bào vi bào (microglia) tham gia vào hàng rào máu võng mạc và đáp ứng miễn dịch.

Dữ liệu giải phẫu

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Diện tích bề mặt võng mạc266mm2
Kích thước đĩa thị bình thường1,5 đến 1,8 mm
Tỷ lệ lõm/gai sinh lýdưới 0,3
Số lượng tế bào cảm quang100 đến 125 triệu tế bào que và 6 đến 7 triệu tế bào nón
Tỷ lệ tế bào nón/que20 tế bào nón/1 tế bào que
Độ dày lớp sợi thần kinh0,5 đến 20m
Bình luận: Tài liệu này là một bài giảng tổng quan, không phải nghiên cứu khoa học. Các số liệu về kích thước và tỷ lệ tế bào được trích dẫn từ kiến thức giải phẫu kinh điển. Cần lưu ý rằng các giá trị đo đạc trên lâm sàng (như tỷ lệ lõm/gai) có thể thay đổi tùy theo phương pháp đo (soi đáy mắt so với OCT). Hạn chế của tài liệu là không cung cấp các nghiên cứu đối chứng cụ thể cho từng con số.

Ứng dụng lâm sàng

  • Sử dụng OCT (Optical Coherence Tomography) để đánh giá chi tiết các lớp võng mạc và lõm sinh lý của đĩa thị.
  • Hiểu rõ vai trò của tế bào Miller trong các bệnh lý gây phù võng mạc do co kéo màng ngăn trong (Internal Limiting Membrane - ILM).
  • Nhận diện các tế bào thần kinh đệm như tế bào sao (astrocytes) trong việc duy trì hàng rào máu võng mạc (Blood-Retinal Barrier - BRB).
  • Ứng dụng kiến thức về hệ thống mạch máu võng mạc để phân tích hình ảnh chụp mạch huỳnh quang (Fluorescein Angiography - FA).

Tài liệu tham khảo:

QUANG PHAM, 2026, Giải phẫu Võng mạc, YouTube, Video ID: 8h5kQVpfxO8.

Xem thêm