Kerakonnect: Các câu hỏi triệu đô trong phẫu thuật khúc xạ

Bs Ngô Hữu Thế
9.10.26
Last Updated

Chương trình Kerakonnect năm 2021 đã thực hiện một cuộc khảo sát quy mô lớn với hơn 400 phẫu thuật viên khúc xạ tại Ấn Độ, nhằm tìm kiếm câu trả lời dựa trên bằng chứng cho các vấn đề thực hành lâm sàng quan trọng. Tài liệu này tổng hợp các quan điểm chuyên gia và dữ liệu khảo sát về giới hạn điều trị, an toàn và biến chứng trong phẫu thuật khúc xạ.

Cơ chế bệnh sinh của Haze sau PRK

Sự hình thành haze (đục giác mạc) sau phẫu thuật PRK (Photorefractive Keratectomy) liên quan trực tiếp đến phản ứng chữa lành vết thương của giác mạc. Khi độ cận thị cao đòi hỏi độ sâu cắt bỏ (ablation depth) lớn, quá trình này gây ra sự chết tế bào (apoptosis) và biến đổi các tế bào giác mạc (keratocytes) thành nguyên bào sợi (fibroblasts) và nguyên bào sợi cơ (myofibroblasts). Sự mất ổn định của màng đáy (basement membrane) và các cytokine giải phóng từ biểu mô tương tác với các tế bào này, dẫn đến sự lắng đọng collagen bất thường gây đục giác mạc.

Dữ liệu khảo sát và lâm sàng

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu khảo sát415 phẫu thuật viên
Tỷ lệ phẫu thuật viên thực hiện PRK82%
Tỷ lệ phẫu thuật viên thực hiện SMILE20%
Tỷ lệ phẫu thuật viên giới hạn PRK ở độ cận 4-8D54%
Tỷ lệ phẫu thuật viên thực hiện PRK ở độ cận >12D4.49%
Tỷ lệ tái phẫu thuật do Haze0.04% (6/13785 mắt)
Tỷ lệ biến chứng ectasia sau LASIK0.03% - 0.06%
Bình luận: Dữ liệu từ tài liệu cho thấy sự đồng thuận cao trong việc sử dụng Mitomycin C (MMC) để kiểm soát haze, tuy nhiên vẫn tồn tại sự khác biệt về nồng độ (0.02%) và thời gian tiếp xúc giữa các phẫu thuật viên. Việc sử dụng chỉ số PTA (Percent Tissue Altered) đang dần thay thế RSB (Residual Stromal Bed) như một chỉ số dự báo rủi ro ectasia chính xác hơn, dù các mô hình AI đang được phát triển để cá nhân hóa đánh giá rủi ro này. Hạn chế của tài liệu là dựa trên khảo sát ý kiến chuyên gia và báo cáo đơn trung tâm, thiếu các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) quy mô lớn.

Thay đổi thực hành lâm sàng

  • Cân nhắc sử dụng Mitomycin C 0.02% cho các trường hợp cắt bỏ mô giác mạc sâu để giảm nguy cơ hình thành haze.
  • Ưu tiên sử dụng chỉ số PTA thay vì chỉ dựa vào độ dày nền giác mạc còn lại (RSB) để đánh giá nguy cơ ectasia.
  • Tư vấn kỹ cho bệnh nhân về thói quen dụi mắt và tư thế ngủ, vì đây là các yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn đến biến dạng giác mạc và ectasia.
  • Đối với bệnh nhân sau phẫu thuật đục thủy tinh thể có đặt kính đa tiêu (multifocal IOL), cần kiểm tra kỹ tình trạng đục bao sau (PCO) trước khi can thiệp phẫu thuật khúc xạ bổ sung.

Tài liệu tham khảo:

Cornea Society, 2021, Kerakonnect Million dollar questions in Refractive surgery, YouTube Video ID: Zl1_xLyJJTE.

Xem thêm