Video bài giảng năm 2020 của GS. Franck Bacin cung cấp tổng quan về kỹ thuật chụp mạch huỳnh quang (Fluorescein Angiography - FA) và chụp mạch Indocyanine Green (Indocyanine Green Angiography - ICGA) trong chẩn đoán các bệnh lý võng mạc. Việc hiểu rõ các pha của quá trình chụp mạch là yếu tố then chốt để phân tích tổn thương và đưa ra chẩn đoán chính xác.
Cơ chế sinh lý bệnh
Chụp mạch dựa trên sự lưu thông của thuốc nhuộm trong hệ thống mạch máu mắt. Fluorescein là phân tử nhỏ, liên kết khoảng 80% với protein huyết tương, cho phép quan sát sự rò rỉ qua các mao mạch võng mạc. Ngược lại, Indocyanine Green (ICG) là phân tử lớn, liên kết mạnh với protein, giúp thuốc nhuộm lưu lại trong mạch máu lâu hơn và ít rò rỉ hơn, đặc biệt hữu ích để quan sát tuần hoàn hắc mạc nhờ khả năng xuyên thấu qua sắc tố võng mạc và xuất huyết bằng ánh sáng hồng ngoại.
Dữ liệu lâm sàng
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ phản vệ với ICG | 1 trường hợp trên 2502 ca |
| Thời điểm pha đảo ngược (inversion phase) | Khoảng 30 phút sau tiêm |
| Tần suất bệnh lý (PCDs) tại Nhật Bản | 23 đến 58 người |
| Tần suất bệnh lý (PCDs) tại Châu Âu | 4 đến 10 người |
| Chống chỉ định ICG | Bệnh gan, thai kỳ |
Bình luận: Tài liệu này là một bài giảng tổng quan, không phải nghiên cứu lâm sàng có đối chứng. Các số liệu về tỷ lệ phản vệ và tần suất bệnh lý được tác giả trích dẫn từ kinh nghiệm cá nhân và y văn, cần được đối chiếu với các hướng dẫn lâm sàng hiện hành. Hạn chế lớn nhất là thiếu dữ liệu chi tiết về phương pháp thu thập số liệu, do đó chỉ nên coi đây là tài liệu tham khảo về mặt kỹ thuật và kinh nghiệm thực hành.
Thay đổi thực hành lâm sàng
- Luôn thực hiện mô tả hình ảnh rõ ràng trước khi đưa ra chẩn đoán cuối cùng trên phim chụp mạch.
- Duy trì đường truyền tĩnh mạch trong suốt quá trình chụp để sẵn sàng xử trí các biến cố cấp tính.
- Giải thích kỹ các nguy cơ tiềm ẩn của thuốc nhuộm cho bệnh nhân trước khi thực hiện thủ thuật.
- Sử dụng ICGA để đánh giá các tổn thương hắc mạc khi FA bị hạn chế bởi xuất huyết hoặc sắc tố võng mạc.
- Cần loại trừ các bệnh nhân có tiền sử bệnh gan hoặc đang mang thai trước khi chỉ định chụp ICG.
Tài liệu tham khảo:
GS. Franck Bacin, 2020, Chụp mạch, Bệnh viện Mắt Hà Nội 2, Video ID: kWD6sXq6gj4.