Kỹ thuật IOL Scaffold trong phẫu thuật đục thủy tinh thể phức tạp

Bs Ngô Hữu Thế
25.10.26
Last Updated

Tại hội nghị AIOC 2026, Dr. Mohan Rajan đã trình bày bài giảng về kỹ thuật IOL scaffold (giàn giáo thủy tinh thể nhân tạo) như một giải pháp cứu cánh trong các trường hợp phẫu thuật đục thủy tinh thể phức tạp, bao gồm đục thủy tinh thể Morgagnian và các trường hợp có rách bao sau (Posterior Capsular Rent - PCR). Kỹ thuật này giúp ổn định cấu trúc nhãn cầu, ngăn chặn sự di lệch của nhân thủy tinh thể vào khoang dịch kính và hỗ trợ phẫu thuật viên kiểm soát tốt hơn trong điều kiện thiếu hụt hỗ trợ từ bao sau.

Nguyên lý và kỹ thuật IOL scaffold

Trong các trường hợp đục thủy tinh thể Morgagnian, phẫu thuật viên thường đối mặt với tình trạng zonulopathy (bệnh lý dây chằng treo) toàn bộ 360 độ và thiếu hụt sự hỗ trợ từ nhân thủy tinh thể. Việc thực hiện capsulorhexis (xé bao) trở nên khó khăn do thiếu lực cản ngoại vi. Tác giả khuyến cáo sử dụng kẹp Uttrata thay vì kim để kiểm soát tốt hơn. Khi xảy ra rách bao sau hoặc nguy cơ rách bao, việc đặt IOL vào túi bao có thể đóng vai trò như một giàn giáo để ngăn nhân thủy tinh thể rơi vào khoang dịch kính.

Kỹ thuật bao gồm việc đặt IOL vào túi bao (hoặc rãnh mi - sulcus tùy trường hợp) để tạo rào cản vật lý. Việc sử dụng chất nhầy (viscoelastic) như Viscoat được nhấn mạnh là yếu tố thay đổi cuộc chơi (game changer) để duy trì không gian và ổn định cấu trúc. Tác giả cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng tricort (triamcinolone acetonide) để nhuộm và phát hiện dịch kính trong tiền phòng, giúp đảm bảo cắt dịch kính (anterior vitrectomy) triệt để trước khi hoàn tất phẫu thuật.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Kỹ thuật chínhIOL scaffold
Chỉ địnhĐục thủy tinh thể Morgagnian, rách bao sau (PCR), dị vật nội nhãn
Chất hỗ trợViscoat, Tricort (pha loãng 1:2:3)
Vị trí đặt IOLTúi bao hoặc rãnh mi (sulcus)
Kết quả thị lực6/9 hoặc 6/6 (tùy ca lâm sàng)
Bình luận: Kỹ thuật IOL scaffold là một chiến lược xử trí biến chứng trong phẫu thuật Phaco. Việc sử dụng IOL làm rào cản ngăn nhân rơi vào khoang dịch kính là một kinh nghiệm lâm sàng hữu ích. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc đặt IOL vào túi bao khi có rách bao lớn cần sự thận trọng để tránh làm rộng thêm vết rách. Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.

Quản lý biến chứng và tư vấn bệnh nhân

Đối với các trường hợp rách bao sau lớn, tác giả đề xuất đặt IOL nhiều mảnh (multi-piece lens) vào rãnh mi và khóa haptic vào mép bao. Việc tư vấn bệnh nhân cần trung thực về tình trạng phẫu thuật và tiên lượng thị lực. Trong các ca bệnh phức tạp, việc đạt được thị lực 6/6 sau phẫu thuật là khả thi nếu xử trí tốt các biến chứng như dịch kính trong tiền phòng.

  • Luôn sử dụng kẹp Uttrata để kiểm soát xé bao trong các trường hợp zonulopathy.
  • Sử dụng Tricort để nhuộm dịch kính, đảm bảo không còn dịch kính trong tiền phòng trước khi kết thúc.
  • Sử dụng Viscoat để ổn định cấu trúc túi bao và ngăn nhân rơi vào khoang dịch kính.
  • Thực hiện cắt dịch kính tiền phòng kỹ lưỡng trước khi đặt IOL trong trường hợp có rách bao sau.
  • Đặt IOL nhiều mảnh vào rãnh mi nếu không thể đặt an toàn trong túi bao.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Mohan Rajan, 2026, AIOC2026 GP228 T Dr Mohan Rajan IOL Scaffold, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: i-JXtgpuF9E.

Xem thêm