Kỹ thuật phẫu thuật đục thủy tinh thể và đổi mới nhãn khoa tại Brazil

Bs Ngô Hữu Thế
16.10.26
Last Updated

Tài liệu này là podcast số 168 của series Cataract Coach (2026) với khách mời là bác sĩ Durval Carvalho Jr., thảo luận về các kỹ thuật phẫu thuật đục thủy tinh thể tiên tiến và sự phát triển của nhãn khoa tại Brazil. Bác sĩ Carvalho Jr., cựu chủ tịch BRASCRS (Brazilian Society of Cataract and Refractive Surgery), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trao đổi kỹ thuật quốc tế và vai trò của video trong giáo dục nhãn khoa.

Kỹ thuật cố định IOL và dụng cụ hỗ trợ

Trong các trường hợp mất hỗ trợ bao, việc cố định thủy tinh thể nhân tạo (IOL) là một thách thức lớn. Bác sĩ Carvalho Jr. giới thiệu kỹ thuật cố định haptic thay vì cố định phần quang học để tránh biến dạng và mất ổn định. Ông đã phát triển dụng cụ haptic micro punch (dụng cụ đục lỗ haptic) để tạo lỗ trên haptic, cho phép cố định theo phương ngang, giúp đường khâu Prolene thẳng và ổn định hơn so với các kỹ thuật đục lỗ dọc trước đây. Dụng cụ này được thiết kế với độ dày khoảng 0.245 mm, đòi hỏi sự chính xác cao trong sản xuất. Kỹ thuật này giúp IOL nằm song song với mống mắt, giảm thiểu độ nghiêng (tilt) của quang học.

Quản lý ca bệnh khó và phẫu thuật 3D

Bác sĩ Carvalho Jr. chia sẻ kinh nghiệm xử lý các ca bệnh phức tạp như bệnh nhân keratoconus (giác mạc chóp) bị lệch IOL. Ông sử dụng kỹ thuật piercing flange technique (kỹ thuật xuyên mặt bích) kết hợp với micro punch để cố định IOL toric, đảm bảo trục của IOL được căn chỉnh chính xác. Ngoài ra, ông nhấn mạnh lợi ích của phẫu thuật 3D, cho phép quan sát chi tiết cấu trúc mắt trên màn hình lớn, hỗ trợ phẫu thuật cho những bệnh nhân có tư thế đầu khó khăn. Việc sử dụng bộ lọc x-ray filter (bộ lọc tia X - thuật ngữ tác giả dùng để chỉ bộ lọc tăng cường tương phản) giúp phẫu thuật viên quan sát rõ các sợi của thủy tinh thể và dịch nhầy (OVD) trong quá trình phẫu thuật.

Hệ thống đào tạo và hội nghị tại Brazil

Hội nghị BRASCRS được mô tả là một môi trường học tập năng động với các phiên phẫu thuật trực tiếp (live surgery) đồng thời tại nhiều phòng mổ. Bác sĩ Carvalho Jr. khuyến khích các bác sĩ nhãn khoa quốc tế tham gia để học hỏi các kỹ thuật mới. Ông cũng đề cập đến sự hợp tác giữa các hội nhãn khoa lớn (ESCRS, ASCRS, LATASCRS, Asia Pacific) trong việc thiết lập các tiêu chuẩn mới về phân loại IOL và đo lường thị lực. Việc chia sẻ video phẫu thuật được coi là công cụ giáo dục quan trọng nhất, giúp các bác sĩ trẻ học hỏi cách xử lý biến chứng.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Độ dày haptic0.245 mm
Kích thước vết mổ ưu tiên2.4 mm
Số lượng femtosecond tại Rio6 máy
Số lượng bác sĩ tại hội nghị Ấn Độhơn 10,000 bác sĩ
Thời gian bắt đầu sử dụng 3Dtài liệu không nêu
Bình luận: Thông tin theo CataractCoach™ Podcast 168, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật cố định IOL không bao (scleral fixation) đòi hỏi kỹ năng phẫu thuật cao và kinh nghiệm xử lý biến chứng. Việc sử dụng micro punch là một cải tiến đáng chú ý để tăng độ ổn định của IOL, tuy nhiên cần lưu ý về tính sẵn có của dụng cụ và sự phù hợp với từng loại IOL cụ thể.

Góc nhìn nhãn khoa (biên tập bổ sung, cần kiểm chứng): Các kỹ thuật cố định IOL vào củng mạc (scleral fixation) hiện nay đang chuyển dịch sang các phương pháp không khâu (sutureless) như kỹ thuật Yamane hoặc sử dụng keo sinh học để giảm thiểu nguy cơ viêm nhiễm và lộ chỉ. Việc sử dụng công nghệ 3D (như NGENUITY) đã được chứng minh giúp cải thiện tư thế phẫu thuật viên và độ sâu trường ảnh, đặc biệt hữu ích trong các ca phẫu thuật dịch kính võng mạc và đục thủy tinh thể phức tạp.

  • Ưu tiên sử dụng kỹ thuật cố định haptic thay vì đục lỗ phần quang học để đảm bảo độ ổn định của IOL.
  • Sử dụng các bộ lọc tăng cường tương phản (monochromatic filter) để cải thiện khả năng quan sát các chi tiết nhỏ như sợi thủy tinh thể và dịch nhầy.
  • Tối ưu hóa quy trình chuyển tiếp giữa các ca phẫu thuật để tăng hiệu suất trong hệ thống y tế công cộng.
  • Thực hiện vết mổ transconjunctival (xuyên kết mạc) với đường hầm dài để đạt được độ kín vết mổ mà không cần hydrat hóa mô đệm.

Tài liệu tham khảo:

Uday Devgan, 2026, CataractCoach™ 2960: Podcast 168: Durval Carvalho Jr MD, CataractCoach.com, Video ID: GcHrs9DzB40.

Xem thêm