Kỹ thuật tạo Big Bubble trong phẫu thuật ghép giác mạc phi xuyên (DALK)

Bs Ngô Hữu Thế
7.10.26
Last Updated

Phẫu thuật ghép giác mạc phi xuyên (Deep Anterior Lamellar Keratoplasty - DALK) là phương pháp điều trị các bệnh lý giác mạc như giác mạc chóp (keratoconus) và các tình trạng giãn lồi giác mạc khác, trong khi vẫn bảo tồn được lớp nội mô (endothelium) của bệnh nhân. Việc tạo thành công Big Bubble là bước then chốt để tách lớp mô giác mạc khỏi màng Descemet, tuy nhiên đây là kỹ thuật có đường cong học tập khó khăn.

Cơ chế tạo Big Bubble

Việc tạo Big Bubble dựa trên nguyên lý bơm khí vào sâu trong nhu mô giác mạc. Khi khí được bơm dần dần vào lớp nhu mô sâu, áp lực tạo ra sẽ làm tách màng Descemet khỏi lớp nhu mô phía trước, tạo thành một khoang khí lớn (Big Bubble) trong tiền phòng. Kỹ thuật này đòi hỏi sự chính xác trong việc xác định độ sâu của đường rạch và vị trí đặt cannula để đạt được hiệu quả tách lớp tối ưu.

Dữ liệu kỹ thuật và phân loại

Chỉ số/Kết cụcKết quảGhi chú
Tỷ lệ thành công Big Bubbletài liệu không nêuKhuyến cáo đạt được trong 90% trường hợp
Độ sâu rạch nhu mô80-85% độ dày giác mạcTính toán dựa trên bản đồ Pentacam
Đường kính Big Bubble loại 1tối đa 8.5 mmCó viền trắng đặc trưng
Đường kính Big Bubble loại 2tối đa 10.5 mmCó viền trong suốt đặc trưng
Gauge cannula sử dụng27 gaugeLoại đầu tù (blunt tip)
Bình luận: Tài liệu này là một bài giảng video chuyên sâu về kỹ thuật phẫu thuật, không phải là một nghiên cứu lâm sàng có đối chứng. Các con số như 80% độ dày giác mạc hay 90% tỷ lệ thành công là kinh nghiệm cá nhân của diễn giả. Cần lưu ý rằng việc tạo Big Bubble có thể gặp các biến chứng như thủng màng Descemet hoặc rò rỉ khí nếu kỹ thuật không chuẩn xác. Việc phân loại Big Bubble loại 1 và 2 dựa trên quan sát lâm sàng về viền của bóng khí, giúp phẫu thuật viên nhận diện các tình huống khó.

Thay đổi thực hành lâm sàng

  • Đo độ dày giác mạc: Sử dụng bản đồ Pentacam tại vị trí dự định rạch để tính toán độ sâu chính xác, thay vì chỉ dựa vào độ dày trung tâm.
  • Sử dụng cannula đầu tù: Chuyển từ dùng kim tiêm sang cannula đầu tù (27 gauge) để giảm nguy cơ làm tổn thương màng Descemet khi bơm khí.
  • Quản lý biến chứng: Nếu gặp tình trạng bóng khí bị xẹp (collapsing big bubble), có thể cân nhắc tiêm chất nhầy (viscoelastic) vào khoang bóng khí để duy trì không gian.
  • Kỹ thuật rạch: Thực hiện đường rạch paracentesis theo chiều dọc để tránh làm tổn thương màng Descemet từ bên trong.

Tài liệu tham khảo:

Tarek Katamish, 2022, CSI DALK Course class - guest lecture by Dr Tarek Katamish, Cornea Society, Video ID: xZ2KRD8YNqE.

Xem thêm