Hội nghị AIOC 2026, phiên IC456, đã trình bày tổng quan về các chỉ định, kỹ thuật và lưu ý lâm sàng trong xăm giác mạc (Keratopigmentation) nhằm cải thiện thẩm mỹ cho các mắt bị biến dạng hoặc giảm chói cho các trường hợp bệnh lý. Đây là một thủ thuật xâm lấn được thực hiện để che phủ các sẹo giác mạc hoặc các tổn thương gây mất thẩm mỹ khi tiên lượng thị lực không còn khả quan.
Chỉ định và chống chỉ định
Xăm giác mạc được chỉ định cho các trường hợp sẹo giác mạc gây mất thẩm mỹ, bệnh nhân không muốn sử dụng kính áp tròng thẩm mỹ (cosmetic contact lenses), hoặc các trường hợp cần giảm chói và sợ ánh sáng (photophobia) như bệnh bạch tạng (albinism), song thị không thể điều trị (intractable diplopia) và hội chứng mống mắt (iritis/aniridia). Thủ thuật này không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn có giá trị chức năng và điều trị.
Tuy nhiên, cần tuyệt đối tránh thực hiện trên các mắt có tình trạng viêm màng bồ đào (iridocyclitis) đang hoạt động, viêm giác mạc tiến triển, glôcôm không kiểm soát, tắc lệ đạo, dacryocystitis, giác mạc quá mỏng, hoặc các trường hợp bệnh nhân có kỳ vọng không thực tế. Việc đánh giá kỹ lưỡng trước phẫu thuật bao gồm chụp ảnh đoạn trước, đo độ dày giác mạc (pachymetry) và kiểm tra nhãn áp là bắt buộc.
Kỹ thuật thực hiện và vật liệu
Có hai phương pháp chính là xăm bề mặt (superficial tattooing) và tạo túi trong nhu mô (intra-stromal lamellar pocket). Xăm bề mặt sử dụng súng xăm (tattoo gun) tạo nhiều vi điểm (micropunctures) để đưa sắc tố vào nhu mô giác mạc. Phương pháp tạo túi trong nhu mô thường được thực hiện bằng dao crescent hoặc laser femtosecond để tạo một túi 360 độ, sau đó đưa sắc tố vào. Sắc tố lý tưởng cần có nguồn gốc khoáng, dễ tiệt trùng, không gây kích ứng và bền màu.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Chi phí sắc tố | 400 đến 900 rupees |
| Độ sâu tạo rãnh/túi | 250 đến 300 microns |
| Thời gian theo dõi | lên đến 10 năm |
| Tỷ lệ nước trong mực | khoảng 80% |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Kỹ thuật xăm giác mạc đòi hỏi sự thận trọng cao độ về vô khuẩn và lựa chọn bệnh nhân. Việc sử dụng các loại mực xăm không chuyên dụng cho nhãn khoa (off-label) tiềm ẩn nguy cơ phản ứng viêm hoặc nhiễm trùng, do đó cần tư vấn kỹ cho bệnh nhân về nguy cơ cần thực hiện lại thủ thuật do sắc tố bị phai theo thời gian.
- Luôn thực hiện OCT trước khi can thiệp để đánh giá độ dày giác mạc và tránh nguy cơ thủng.
- Tư vấn kỹ cho bệnh nhân về khả năng cần thực hiện lại thủ thuật do sắc tố có thể phai màu.
- Sử dụng kính tiếp xúc băng (BCL) sau phẫu thuật để hỗ trợ lành thương.
- Tuân thủ nghiêm ngặt các chống chỉ định, đặc biệt là các mắt có viêm hoặc mỏng giác mạc tiến triển.
- Cá nhân hóa phác đồ steroid sau phẫu thuật dựa trên mức độ viêm tiền phẫu.
Tài liệu tham khảo:
AIOC 2026, IC456 Keratopigmentation When Science Meets Aesthetics, aioseditorproceedings, 2026, Video ID: e3J3WeyENWE