Phân loại thủy tinh thể nhân tạo (IOL) và tối ưu hóa kết quả lâm sàng

Bs Ngô Hữu Thế
7.10.26
Last Updated

Trong podcast số 162 của chuỗi CataractCoach™, bác sĩ Joaquin Fernandez đã thảo luận về phương pháp phân loại các loại thủy tinh thể nhân tạo (IOL) dựa trên bằng chứng khoa học và tầm quan trọng của việc cá nhân hóa trải nghiệm bệnh nhân trong thực hành nhãn khoa hiện đại. Việc thiếu sự thống nhất trong phân loại IOL và sự đa dạng của các tuyên bố từ nhà sản xuất tạo ra một "mê cung" cho bác sĩ lâm sàng, đòi hỏi một cách tiếp cận dựa trên dữ liệu thực tế thay vì chỉ dựa vào ý kiến chuyên gia.

Cơ chế phân loại IOL

Việc phân loại IOL được thực hiện dựa trên phân tích cụm (cluster analysis) các nghiên cứu khoa học trong 10 năm qua. Sự khác biệt chính giữa các nhóm IOL nằm ở lượng điểm defocus (defocus score) tại ngưỡng 0.2 logMAR, một tiêu chuẩn được đề xuất bởi ISO. Các IOL được chia thành hai nhóm lớn: Partial depth of field (bao gồm monofocal, monofocal enhanced) và Full depth of field (bao gồm các loại IOL đa tiêu cự như bifocal, trifocal, và các loại IOL có độ sâu trường ảnh mở rộng).

Dữ liệu phân loại IOL

Nhóm IOLĐặc điểm kỹ thuậtGhi chú
Partial depth of fieldCutoff 0.2 log đạt được ít hơn 2.3 dioptersBao gồm monofocal, monofocal enhanced
Full depth of fieldtài liệu không nêuBao gồm steep, smooth, continuous, bifocal, trifocal
Bình luận: Đây là nội dung từ một podcast chuyên môn, không phải là một nghiên cứu lâm sàng có đối chứng (RCT). Các phân loại nêu trên dựa trên quan điểm cá nhân của diễn giả và các phân tích scoping review mà diễn giả đã thực hiện. Cần lưu ý rằng việc áp dụng các phân loại này cần kết hợp với đánh giá lâm sàng cụ thể trên từng bệnh nhân, đặc biệt là các yếu tố như kích thước đồng tử và quang sai bậc cao (HOA).

Thay đổi thực hành lâm sàng

  • Đánh giá quang sai: Quang sai bậc cao (HOA) trên 0.5 microns là thông số quan trọng cần cân nhắc trước khi quyết định cấy ghép các IOL đa tiêu cự hoặc IOL có cơ chế thị giác đồng thời (simultaneous vision).
  • Tối ưu hóa hằng số A: Việc tối ưu hóa hằng số A cho từng thiết bị đo là bắt buộc để đạt được chính xác tình trạng chính thị (emmetropia), đặc biệt quan trọng đối với các IOL nhóm Full depth of field.
  • Cá nhân hóa trải nghiệm: Chuyển dịch từ marketing truyền thống sang "trải nghiệm bệnh nhân" (patient experience) bằng cách cung cấp thông tin minh bạch, sử dụng các công cụ hỗ trợ quyết định dựa trên bằng chứng.
  • Theo dõi dài hạn: Cần chú trọng theo dõi các biến chứng muộn (như lệch túi bao, bong võng mạc ở bệnh nhân cận thị) khi thực hiện phẫu thuật thay thủy tinh thể khúc xạ ở bệnh nhân trẻ tuổi.

Tài liệu tham khảo:

Uday Devgan, 2026, CataractCoach™ 2918: Podcast 162: Joaquin Fernandez MD, Kênh YouTube Uday Devgan, Video ID: 7X_jMle5QI8.

Xem thêm