Bài giảng OCT from A to Z (part 3) năm 2025 cung cấp hướng dẫn lâm sàng về chẩn đoán hình ảnh OCT cho bệnh nhân thoái hóa hoàng điểm tuổi già (Age-related Macular Degeneration - AMD). Tài liệu tập trung vào việc nhận diện các dấu hiệu bệnh lý tại màng Bruch và phức hợp biểu mô sắc tố võng mạc (Retinal Pigment Epithelium - RPE).
Cơ chế bệnh sinh
Cơ chế chính của AMD là sự suy giảm chức năng của màng Bruch do xơ hóa, dẫn đến mất khả năng vận chuyển chất thải chuyển hóa từ võng mạc ra hệ thống mạch máu hắc mạc. Sự tích tụ chất thải này gây độc tính, dẫn đến thoái hóa RPE và các lớp võng mạc phía trên, cuối cùng gây mất thị lực. Khi tình trạng thiếu máu cục bộ xảy ra tại hắc mạc, yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu (Vascular Endothelial Growth Factor - VEGF) được giải phóng, kích thích hình thành tân mạch hắc mạc (Choroidal Neovascularization - CNV).
Dữ liệu lâm sàng
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Đối tượng nghiên cứu | Bệnh nhân AMD |
| Cỡ mẫu | tài liệu không nêu |
| Phân loại CNV | Type 1 (dưới RPE), Type 2 (dưới võng mạc), Type 3 (trong võng mạc/RAP) |
| Phân loại Drusen | Cứng (Hard) hoặc Mềm (Soft) |
| Phân loại PED | Serous, Drusenoid, Hemorrhagic, Fibrovascular |
Bình luận: Tài liệu này là một bài giảng lâm sàng, không phải nghiên cứu khoa học có cỡ mẫu hay phân tích thống kê. Người đọc cần lưu ý các thuật ngữ như "RAP" (Retinal Angiomatous Proliferation) được tác giả nhấn mạnh là tân mạch xuất phát từ võng mạc thay vì hắc mạc. Việc phân biệt các loại tân mạch dựa trên OCT là kỹ năng then chốt để quyết định điều trị anti-VEGF. Hạn chế của tài liệu là thiếu dữ liệu định lượng về độ nhạy/độ đặc hiệu của các dấu hiệu OCT được mô tả.
Ứng dụng thực hành
- Luôn đánh giá tính toàn vẹn của lớp RPE và màng Bruch trên OCT để xác định giai đoạn AMD.
- Phân biệt CNV hoạt động (active) dựa trên sự hiện diện của dịch (fluid) hoặc các dấu hiệu tăng phản xạ trên OCT.
- Sử dụng OCT-A để xác định vị trí tân mạch (Type 1, 2 hoặc 3) nhằm định hướng can thiệp.
- Cảnh giác với các trường hợp giả tân mạch do nhiễu ảnh (artifact) tại vùng teo RPE.
Tài liệu tham khảo:
Strabismus from A to Z, 2025, OCT from A to Z (part 3), YouTube Video ID: OlbjIAYNjjE.