Quản lý cận thị và lác ở trẻ em: Góc nhìn từ chuyên gia

Bs Ngô Hữu Thế
10.10.26
Last Updated

Hội thảo quốc tế TNOA 2025 về nhãn nhi đã tập hợp các chuyên gia hàng đầu để thảo luận về quản lý cận thị và các bệnh lý lác ở trẻ em. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về các phương pháp kiểm soát cận thị hiện nay và các chiến lược phẫu thuật lác, vốn là những thách thức thường gặp trong thực hành lâm sàng.

Cơ chế kiểm soát cận thị

Các can thiệp kiểm soát cận thị hiện nay tập trung vào việc làm chậm quá trình dài ra của trục nhãn cầu (axial length). Các phương pháp bao gồm quang học (kính gọng, kính tiếp xúc) và dược lý (atropine nồng độ cao), cùng với liệu pháp ánh sáng đỏ cường độ thấp (low-level red light therapy). Mục tiêu chính là tránh cận thị nặng, vì mỗi diopter tăng thêm đều làm tăng gánh nặng bệnh lý cho mắt.

Dữ liệu lâm sàng về kiểm soát cận thị

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Hiệu quả can thiệpLiệu pháp ánh sáng đỏ hiệu quả nhất, theo sau là atropine nồng độ cao
Hiệu quả atropine thấpKhông hiệu quả trong điều trị cận thị
Đánh giá thành công (trục nhãn cầu)2 mm hoặc ít hơn (trẻ <10 tuổi), 1 mm (trẻ >10 tuổi)
Đánh giá thành công (khúc xạ)0.5 diopter hoặc ít hơn mỗi năm
Tỷ lệ đáp ứng (lens kiểm soát)8/10 mắt đáp ứng tốt với điều trị
Bình luận: Tài liệu này là bản ghi chép từ hội thảo, không phải nghiên cứu RCT, do đó các kết luận về hiệu quả can thiệp cần được xem xét thận trọng. Việc thiếu nhóm chứng trong một số dữ liệu và sự khác biệt về quy định giữa các quốc gia (ví dụ: tình trạng pháp lý của liệu pháp ánh sáng đỏ tại Trung Quốc) là những hạn chế quan trọng cần lưu ý.

Thay đổi thực hành lâm sàng

  • Sử dụng cycloplegic refraction (khúc xạ liệt điều tiết) làm tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán cận thị ở trẻ em.
  • Theo dõi sự tiến triển của cận thị bằng cách đo trục nhãn cầu thay vì chỉ dựa vào độ khúc xạ.
  • Đánh giá sự tuân thủ (compliance) của bệnh nhân khi sử dụng các phương pháp kiểm soát cận thị, vì đây là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến hiệu quả.
  • Cân nhắc kết hợp các phương pháp điều trị (combination therapy) cho các trường hợp cận thị tiến triển nhanh hoặc nguy cơ cao.
  • Đối với lác, cần xây dựng thang điểm kiểm soát (control score) để đánh giá sự ổn định của bệnh nhân qua các lần khám.

Tài liệu tham khảo:

Tamil Nadu Ophthalmic Association, 2025, INTERNATIONAL TNOA PAEDIATRIC WEBINAR Eye-Conic Evening: With the Paediatric Masters, YouTube, Video ID: iUFaB6I6G2k.

Xem thêm