Tại hội thảo AIOC2026 IC368, các chuyên gia đã thảo luận về việc thu hẹp khoảng cách giữa các chính sách kiểm định quốc gia và nhu cầu thực tế trong các cơ sở phẫu thuật nhãn khoa khối lượng lớn (100-200 ca/ngày). Việc kiểm soát nhiễm khuẩn (infection control) không chỉ dừng lại ở các quy trình trong phòng mổ (OT) mà còn bao gồm sàng lọc tiền phẫu, quản lý môi trường và giám sát vi sinh nghiêm ngặt.
Giao thức tiền phẫu và sàng lọc
Sàng lọc tiền phẫu là bước then chốt để ngăn ngừa viêm nội nhãn (endophthalmitis) và nhiễm khuẩn vết mổ (SSI - Surgical Site Infection). Các bác sĩ nhãn khoa cần thực hiện khám toàn diện, bao gồm khám đèn khe (slit-lamp exam) và đánh giá hệ thống lệ đạo. Việc bỏ sót các tình trạng như viêm bờ mi hoặc tắc lệ đạo làm tăng đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn. Ngoài ra, cần đánh giá các bệnh lý toàn thân như đái tháo đường không kiểm soát hoặc các ổ nhiễm khuẩn khác (hô hấp, tiết niệu) vì chúng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ. Việc sử dụng kháng sinh dự phòng như moxifloxacin hoặc gatifloxacin (anxisin) 4-5 lần/ngày, bắt đầu từ một ngày trước phẫu thuật, đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.
Chiến lược kiểm soát nhiễm khuẩn trong phòng mổ
Việc sử dụng povidone-iodine (PI) là tiêu chuẩn vàng trong dự phòng. Cần sát khuẩn da quanh mắt và nhỏ 5% PI vào mắt, đảm bảo thời gian tiếp xúc đủ (ít nhất 2-3 phút). Các chiến lược khác bao gồm yêu cầu bệnh nhân tắm rửa, thay trang phục sạch trước khi vào phòng mổ để giảm thiểu vi khuẩn từ môi trường bên ngoài. Đối với thuốc và vật tư, cần kiểm tra kỹ hạn sử dụng và tính toàn vẹn của bao bì. Việc giám sát vi sinh định kỳ đối với nước dùng để làm sạch dụng cụ và bề mặt phòng mổ là bắt buộc để phát hiện sớm các tác nhân gây bệnh như Pseudomonas hoặc các vi khuẩn đa kháng thuốc (MRSA - Methicillin-resistant Staphylococcus aureus).
Thiết kế phòng mổ và quản lý môi trường
Thiết kế phòng mổ cần tuân thủ các tiêu chuẩn kiểm định (như NABH). Phòng mổ nên được chia thành 4 vùng: vùng bảo vệ, vùng sạch, vùng vô khuẩn và vùng bẩn (xử lý rác thải). Luồng di chuyển của bệnh nhân và dụng cụ phải là một chiều (unidirectional flow). Hệ thống HVAC (Heating, Ventilation, and Air Conditioning) phải đảm bảo tối thiểu 20 lần thay đổi không khí mỗi giờ, áp lực dương tối thiểu 2.5 pascals và độ ẩm từ 20-60%. Việc kiểm tra định kỳ các bộ lọc HEPA (High-Efficiency Particulate Air) và thực hiện nuôi cấy vi sinh bề mặt là cần thiết để duy trì môi trường vô khuẩn.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Số ca phẫu thuật/ngày | 100-200 ca |
| Tỷ lệ viêm nội nhãn tại Ấn Độ | 0.04% - 0.15% |
| Tỷ lệ cluster outbreak do Pseudomonas | 73% |
| Áp lực dương tối thiểu | 2.5 pascals |
| Số lần thay đổi không khí/giờ | 20 chu kỳ |
| Độ ẩm phòng mổ | 20% - 60% |
| Nhiệt độ phòng mổ | 21°C ± 3°C |
| Giới hạn CFU trên đĩa cấy | Không vượt quá 35 |
Bình luận: Thông tin theo [AIOC2026 IC368, 2026]; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kiểm định (NABH) để giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao chất lượng chăm sóc. Hạn chế của tài liệu là tập trung vào bối cảnh đặc thù tại Ấn Độ, do đó cần cân nhắc khi áp dụng tại các cơ sở có điều kiện hạ tầng khác biệt.
- Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình rửa tay 6 bước của WHO với thời gian tiếp xúc 3-5 phút.
- Thực hiện kiểm tra định kỳ (hàng tháng) chất lượng nước và bề mặt phòng mổ bằng phương pháp nuôi cấy.
- Đảm bảo luồng di chuyển một chiều cho bệnh nhân và dụng cụ để tránh nhiễm khuẩn chéo.
- Sử dụng các chỉ thị sinh học (biological indicators) cho nồi hấp tiệt trùng hàng tuần hoặc sau mỗi lần bảo trì lớn.
- Thiết lập hệ thống giám sát và báo cáo sự cố (near-miss) để cải thiện liên tục chất lượng dịch vụ.
Tài liệu tham khảo:
Koshik Murli et al., 2026, AIOC2026 IC368 - Bridging the Gap Between National Accreditation Policies and the Needs, aioseditorproceedings, Video ID: rX8cTl02ifU.