Tại hội thảo AIOC2026 GP217, các chuyên gia đã thảo luận về việc tối ưu hóa kết cục điều trị phù hoàng điểm do đái tháo đường (DME) thông qua việc sử dụng thuốc ức chế con đường kép (dual pathway inhibitor). DME là một bệnh lý đa yếu tố với dự báo tỷ lệ lưu hành toàn cầu tăng 25% trong giai đoạn 2020-2030, gây áp lực lớn lên hệ thống y tế và gánh nặng cho bệnh nhân do nhu cầu tiêm nội nhãn thường xuyên.
Cơ chế tác động của thuốc ức chế con đường kép
Faricimab là phân tử bispecific (bispecific molecule) đầu tiên được sử dụng trong điều trị DME, tác động đồng thời lên VEGF và Ang-2. Trong trạng thái sinh lý bình thường, Ang-1 duy trì sự ổn định của mạng lưới mạch máu. Tuy nhiên, trong các bệnh lý như DME, AMD, RVO, sự gia tăng Ang-2 dẫn đến mất ổn định mạch máu, gây rò rỉ dịch và viêm. Việc ức chế đồng thời VEGF và Ang-2 giúp ổn định mạch máu, giảm rò rỉ và viêm, từ đó cải thiện kết cục lâm sàng tốt hơn so với đơn trị liệu anti-VEGF truyền thống.
Kết quả từ dữ liệu thực tế (Real-world data)
Nghiên cứu Far Wide DME tại Vương quốc Anh, sử dụng dữ liệu từ hệ thống Medisoft EMR với 34 phòng khám NHS, đã ghi nhận trên 7.000 bệnh nhân, 11.000 mắt và 70.000 mũi tiêm faricimab. Kết quả cho thấy thị lực cải thiện ở mắt chưa từng điều trị (treatment-naïve) và ổn định ở mắt đã điều trị trước đó. Tần suất tiêm trung bình giảm dần qua 24 tháng, với khoảng 80% bệnh nhân đạt khoảng cách tiêm trên 12 tuần sau 4 năm. Dữ liệu từ các ca lâm sàng tại Ấn Độ cũng cho thấy sự cải thiện BCVA (Best Corrected Visual Acuity) và giảm CST (Central Subfield Thickness) bền vững, với tỷ lệ bệnh nhân không còn dịch võng mạc tăng đáng kể sau 10 mũi tiêm.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu nghiên cứu Far Wide | 7.000 bệnh nhân, 11.000 mắt |
| Số mũi tiêm faricimab (Far Wide) | 70.000 mũi tiêm |
| Tỷ lệ bệnh nhân tiêm >Q12 (sau 4 năm) | 80% |
| Tỷ lệ khô macula sau 5 mũi tiêm | 25% |
| Tỷ lệ khô macula sau 10 mũi tiêm | 64% |
| Cải thiện thị lực (sau 12 mũi tiêm) | 10 đến 13 chữ cái |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các chuyên gia nhấn mạnh việc chuyển đổi sang thuốc ức chế con đường kép nên thực hiện sớm để đạt hiệu quả tối ưu. Hạn chế của dữ liệu thực tế là tính không đồng nhất trong phác đồ điều trị giữa các trung tâm, cần thận trọng khi ngoại suy kết quả.
Thay đổi thực hành lâm sàng
- Ưu tiên sử dụng thuốc ức chế con đường kép như faricimab cho bệnh nhân DME để tận dụng cơ chế kép giảm viêm và ổn định mạch máu.
- Thực hiện phác đồ tiêm và mở rộng (treat and extend) linh hoạt, có thể kéo dài khoảng cách tiêm lên đến 20 tuần ở những bệnh nhân đáp ứng tốt.
- Chuyển đổi sớm sang thuốc ức chế con đường kép cho các trường hợp không đáp ứng tốt với đơn trị liệu anti-VEGF truyền thống.
- Theo dõi sát các dấu hiệu trên OCT như dịch trong võng mạc (IRF), dịch dưới võng mạc (SRF) và các ổ tăng phản xạ (hyperreflective foci) để điều chỉnh khoảng cách tiêm.
- Tư vấn cho bệnh nhân về lợi ích của việc giảm số lần tiêm nội nhãn để tăng cường sự tuân thủ điều trị.
Tài liệu tham khảo:
aioseditorproceedings, 2026, AIOC2026 GP217 - Reimagine DME care with Dual pathway inhibitor (Roche), YouTube, Video ID: NyPM17nl7SU