Tiếp cận điều trị Hội chứng vành cấp (ACS) cho sinh viên y khoa

Bs Ngô Hữu Thế
12.10.26
Last Updated

Hội chứng vành cấp (Acute Coronary Syndrome - ACS) là một cấp cứu nội khoa đòi hỏi sự tiếp cận chẩn đoán và điều trị kịp thời để giảm thiểu biến cố tim mạch. Theo TS. BS. Hoàng Văn Sỹ (2026), việc quản lý bệnh nhân ACS cần dựa trên các khuyến cáo mới nhất từ các hội tim mạch lớn, tập trung vào việc ổn định bệnh nhân, giảm đau do thiếu máu cục bộ cơ tim và ngăn ngừa tổn thương cơ tim tiến triển.

Mục tiêu điều trị và tiếp cận ban đầu

Mục tiêu cốt lõi trong điều trị ACS bao gồm ổn định bệnh nhân, giảm đau do thiếu máu cục bộ cơ tim, giảm tổn thương cơ tim và ngăn ngừa các biến cố tim mạch chính như tử vong, nhồi máu cơ tim tái phát hoặc đột quỵ. Bệnh nhân cần được chăm sóc tại đơn vị chăm sóc tích cực tim mạch (Cardiac Care Unit - CCU) với theo dõi liên tục điện tâm đồ (ECG), sinh hiệu và các thông số xâm lấn nếu có biến chứng. Phòng CCU cần trang bị đầy đủ thuốc cấp cứu (thuốc vận mạch, thuốc điều trị suy bơm, thuốc chống loạn nhịp) và phương tiện hồi sức (máy sốc điện, máy thở, bóng đối xung động mạch chủ). Bệnh nhân cần được nghỉ ngơi tại giường, theo dõi SpO2 và thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngoại biên bằng dung dịch muối đẳng trương.

Chiến lược thuốc chống huyết khối (THIN 2)

Thuật ngữ "THIN 2" được sử dụng để ghi nhớ các nhóm thuốc chống huyết khối bao gồm: thuốc kháng kết tập tiểu cầu, thuốc kháng đông và thuốc tiêu sợi huyết. Cơ chế sinh lý bệnh quan trọng là hiện tượng viêm dẫn đến nứt vỡ mảng xơ vữa, tạo ra cục huyết khối thông qua dòng thác tiểu cầu và các yếu tố đông máu. Thuốc kháng kết tập tiểu cầu bao gồm Aspirin và nhóm ức chế P2Y12 (như clopidogrel, ticagrelor, prasugrel). Thuốc kháng đông bao gồm heparin không phân đoạn (UFH) và heparin trọng lượng phân tử thấp (LMWH), tác động thông qua antithrombin (AT). Thuốc tiêu sợi huyết được chỉ định trong nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên để tái thông động mạch vành.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Liều nạp Aspirin150 - 300 mg uống
Liều duy trì Aspirin75 - 100 mg uống mỗi ngày
Giảm biến cố tim mạch (Aspirin vs không dùng)22%
Giảm biến cố tim mạch (phối hợp Aspirin + ức chế P2Y12)20%
Tăng nguy cơ chảy máu (Aspirin + clopidogrel)38%
Giảm biến cố tim mạch (Triton-TIMI 38)19%
Giảm biến cố tim mạch (PLATO)16%

Quản lý thuốc ức chế hệ thống Renin-Angiotensin và Beta-blocker

Các thuốc ức chế hệ thống Renin-Angiotensin-Aldosterone (RAAS) như thuốc ức chế men chuyển (ACEi) hoặc ức chế thụ thể (ARB) giúp giảm hậu tải và chống tái cấu trúc cơ tim, được khuyến cáo sử dụng sớm trong vòng 24 giờ đầu, đặc biệt ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim thành trước, có suy tim hoặc phân suất tống máu thất trái (LVEF) dưới 40%. Thuốc chẹn beta giao cảm (Beta-blocker) giúp giảm nhịp tim và sức co bóp cơ tim, giảm nhu cầu tiêu thụ oxy, được khuyến cáo sớm trong vòng 24 giờ đầu nếu không có chống chỉ định (như suy tim, nhịp tim chậm, block nhĩ thất, hen phế quản, bệnh động mạch ngoại biên nặng). Liều khởi đầu nên thấp và tăng dần.

Bình luận: Tài liệu nhấn mạnh việc cá thể hóa điều trị dựa trên nguy cơ chảy máu và nguy cơ thiếu máu cục bộ. Việc sử dụng các thang điểm như GRACE hoặc DAPT score là cần thiết để quyết định thời gian điều trị kháng kết tập tiểu cầu kép (DAPT). Hạn chế của tài liệu là không cung cấp chi tiết về các chống chỉ định tuyệt đối của từng loại thuốc, đòi hỏi bác sĩ lâm sàng phải tra cứu thêm hướng dẫn thực hành lâm sàng (Guideline) cụ thể.
  • Khởi trị statin cường độ cao sớm trong vòng 24 giờ đầu cho tất cả bệnh nhân ACS.
  • Sử dụng thang điểm GRACE để phân tầng nguy cơ và quyết định chiến lược can thiệp (cấp cứu trong 2 giờ, sớm trong 24 giờ hoặc trì hoãn).
  • Ưu tiên can thiệp mạch vành qua da (PCI) nếu thời gian vận chuyển dưới 120 phút.
  • Chỉ định tiêu sợi huyết chỉ khi không thể can thiệp PCI kịp thời và không có chống chỉ định.
  • Phục hồi chức năng tim mạch là thành phần không thể thiếu trong quản lý dài hạn.

Tài liệu tham khảo:

TS. BS. Hoàng Văn Sỹ, 2026, Hội chứng vành cấp, Mednotes - Y khoa, Video ID: 36jw0-EoKC8.

Xem thêm