Tiếp cận lâm sàng và quản lý phẫu thuật trong nhãn khoa tạo hình

Bs Ngô Hữu Thế
28.10.26
Last Updated

Phiên thảo luận AIOC 2026 GP66 về các phẫu thuật nhãn khoa tạo hình (oculoplastic surgeries) phổ biến đã cung cấp cái nhìn tổng quan về đánh giá và quản lý bệnh nhân bị chảy nước mắt (epiphora) cũng như các bất thường vị trí mi mắt. Việc tiếp cận bệnh nhân cần sự toàn diện, đánh giá đa yếu tố bao gồm chức năng bơm lệ, tình trạng bề mặt nhãn cầu và các bệnh lý xoang cạnh mũi.

Đánh giá và quản lý bệnh nhân chảy nước mắt

Chảy nước mắt là một vấn đề phức tạp và đa yếu tố. Trong quá trình thăm khám, cần thực hiện kiểm tra toàn diện bao gồm đánh giá bờ mi, viêm kết mạc, viêm bờ mi (blepharitis) và viêm nhiễm bề mặt nhãn cầu. Đánh giá giác mạc bằng nhuộm fluorescein và đo thời gian vỡ phim nước mắt (tear breakup time) là cần thiết để loại trừ khô mắt gây chảy nước mắt phản xạ. Các nghiệm pháp đánh giá đường dẫn lệ bao gồm nghiệm pháp Jones I, bơm rửa đường lệ và thăm dò đường lệ (probing). Bơm rửa đường lệ thường được thực hiện với canula đầu tù cỡ 23 hoặc 25 gauge để đánh giá sự thông suốt của hệ thống dẫn lưu.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Tỷ lệ thành công của probing/stenting (không DCR)60-65% sau khoảng 1 năm
Tỷ lệ thành công của DCR ở bệnh nhân NLDDO hoàn toànÍt nhất 90%
Thời gian tháo stent (nếu có)Khoảng 3 tháng
Thời gian hồi phục bầm tím/sưng sau DCR ngoài7-10 ngày
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh DCR là tiêu chuẩn vàng cho tắc lệ đạo, tuy nhiên việc lựa chọn giữa DCR ngoài và DCR nội soi phụ thuộc vào kinh nghiệm phẫu thuật viên, tình trạng bệnh nhân (bệnh lý tim mạch, tiền sử chấn thương) và khả năng theo dõi sau mổ.

Phẫu thuật tạo hình mi mắt

Các bất thường vị trí mi mắt như quặm (entropion) và hở mi (ectropion) thường liên quan đến thay đổi giải phẫu do lão hóa hoặc chấn thương. Đối với quặm mi trên, phẫu thuật thường dựa trên bệnh lý nền, bao gồm kỹ thuật xoay sụn mi (tarsal fracture) hoặc cắt bỏ hình chêm (wedge resection). Đối với quặm mi dưới do lão hóa, nguyên nhân thường do sự lỏng lẻo hoặc bong các cơ co mi dưới. Phẫu thuật lateral canthal sling là một kỹ thuật hữu ích để làm ngắn và làm chặt mi dưới. Đối với các trường hợp hở mi do liệt dây thần kinh số VII, việc đánh giá độ lỏng lẻo mi bằng nghiệm pháp kéo mi (distraction test) hoặc nghiệm pháp véo mi (pinch test) là quan trọng để lập kế hoạch phẫu thuật.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Vị trí bình thường của bờ mi trênChe phủ 1.5 mm giác mạc
Vị trí bình thường của bờ mi dướiTại rìa dưới giác mạc
Độ co rút của mảnh ghép da25-30%
Độ dày cắt bỏ sụn mi trong wedge resectionKhoảng 85% độ dày sụn
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả lưu ý rằng việc sử dụng mảnh ghép da cần tính toán dư thừa khoảng 25-30% do xu hướng co rút của mảnh ghép.
  • Luôn đánh giá toàn diện bề mặt nhãn cầu trước khi can thiệp phẫu thuật lệ đạo.
  • DCR là lựa chọn ưu tiên cho tắc lệ đạo hoàn toàn ở người lớn.
  • Cá nhân hóa lựa chọn phẫu thuật mi mắt dựa trên tình trạng giải phẫu và bệnh lý nền của bệnh nhân.
  • Sử dụng kỹ thuật lateral canthal sling để cải thiện độ ổn định của mi dưới trong các trường hợp lỏng lẻo mi.
  • Luôn kiểm tra sự co rút của mảnh ghép da trong phẫu thuật tạo hình mi mắt.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, 2026, Section 2 COMMON OCULOPLATY SURGERIES VAST SESSION, aioseditorproceedings, Video ID: hXFFI4R_WFk.

Xem thêm