Ứng dụng chẩn đoán hình ảnh trong nhãn khoa: Từ giác mạc đến glaucoma

Bs Ngô Hữu Thế
8.10.26
Last Updated

Hội thảo TNOA - YOSI năm 2025 với chủ đề "Decoding the Ocular Image" đã tập hợp các chuyên gia nhãn khoa để thảo luận về vai trò không thể thiếu của chẩn đoán hình ảnh trong thực hành lâm sàng hiện đại. Việc hiểu rõ các công nghệ như Pentacam, OCT (Optical Coherence Tomography) và UBM (Ultrasound Biomicroscopy) là chìa khóa để tối ưu hóa chẩn đoán và quản lý bệnh nhân.

Cơ chế chẩn đoán hình ảnh

Các thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại hoạt động dựa trên việc phân tích cấu trúc nhãn cầu với độ chính xác cao. Pentacam sử dụng phép đo độ cao (elevation) để đánh giá hình thái giác mạc, trong khi OCT sử dụng sóng ánh sáng để phân tích lớp sợi thần kinh võng mạc (RNFL) và phức hợp tế bào hạch (GCC). UBM sử dụng sóng siêu âm tần số cao (35-50 MHz) để khảo sát các cấu trúc tiền phòng và góc tiền phòng khi các phương pháp khác bị hạn chế bởi đục môi trường.

Dữ liệu lâm sàng

Chỉ số/Kết cụcKết quảGhi chú
Ngưỡng Kmax (Pentacam)< 47.2tài liệu không nêu
Độ dày giác mạc thinnest location≥ 470 micronstài liệu không nêu
Độ lệch trục y< 0.50 mmtài liệu không nêu
Tần số đầu dò UBM35-50 MHztài liệu không nêu
Độ phân giải UBM40 micronstài liệu không nêu
Độ sâu xuyên thấu UBM4 mmtài liệu không nêu
Bình luận: Tài liệu này là một bản ghi hội thảo, không phải nghiên cứu khoa học có kiểm chứng. Các thông số kỹ thuật và ngưỡng chẩn đoán được các diễn giả đưa ra dựa trên kinh nghiệm lâm sàng cá nhân. Cần lưu ý rằng việc áp dụng các ngưỡng này cần cá thể hóa theo từng bệnh nhân và thiết bị cụ thể. Hạn chế lớn nhất là thiếu nhóm chứng và dữ liệu định lượng về độ nhạy/độ đặc hiệu của các chỉ số được đề cập.

Thực hành lâm sàng

  • Luôn loại bỏ kính áp tròng (kính cứng 2 tuần, kính mềm 1 tuần) trước khi đo bản đồ giác mạc để tránh sai lệch dữ liệu.
  • Sử dụng OCT để đánh giá sớm các thay đổi cấu trúc trong glaucoma, đặc biệt khi thị trường (HFA) chưa có thay đổi rõ rệt.
  • Kết hợp UBM trong các trường hợp đục môi trường hoặc nghi ngờ bệnh lý góc tiền phòng, u mống mắt, thể mi mà ASOC không thể khảo sát hết.
  • Không so sánh dữ liệu giữa các nền tảng máy khác nhau (ví dụ: Topcon vs Zeiss) khi theo dõi tiến triển bệnh.
  • Luôn đối chiếu kết quả hình ảnh với thăm khám lâm sàng trực tiếp, đặc biệt là soi đáy mắt.

Tài liệu tham khảo:

Tamil Nadu Ophthalmic Association, 2025, TNOA - YOSI Webinar - Decoding the Ocular Image, YouTube, Video ID: nUA50rytQoM.

Xem thêm