Ứng dụng OCT trong các rối loạn thần kinh nhãn khoa

Bs Ngô Hữu Thế
8.10.26
Last Updated

Video 6FJcof46JhE (2026) từ Aravind Eye Hospital trình bày vai trò của chụp cắt lớp quang học (OCT) trong việc hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý thần kinh nhãn khoa khi thị trường không thể thực hiện được. Công cụ này giúp khắc phục sự biến thiên giữa các quan sát viên và cung cấp các chỉ số định lượng quan trọng.

Cơ chế sinh lý bệnh

Trong các bệnh lý thần kinh, sự tổn thương sợi trục và mất tế bào thần kinh dẫn đến thay đổi độ dày lớp sợi thần kinh quanh gai thị (pRNFL) và lớp tế bào hạch võng mạc (mGCC). OCT đo lường các thay đổi này để phản ánh tình trạng thoái hóa thần kinh, giúp phân biệt giữa phù gai thị thực sự và giả phù gai thị (do drusen), cũng như đánh giá mức độ chèn ép đường dẫn truyền thị giác.

Dữ liệu lâm sàng

Chỉ số/Kết cụcKết quảGhi chú
Độ phân giải trục OCT8 micronstài liệu không nêu
Tốc độ quét (A-scan)50,000 scans/giâytài liệu không nêu
Độ dày pRNFL trung bình (người Ấn Độ)105 micronstài liệu không nêu
Độ dày mGCC + IPL (người Ấn Độ)78 ± 6 micronstài liệu không nêu
Độ nhạy marker định tính (phân biệt phù gai)65%tài liệu không nêu
Độ đặc hiệu marker định tính (phân biệt phù gai)93%tài liệu không nêu
Bình luận: Tài liệu này là một bài giảng tổng quan, không phải nghiên cứu gốc. Các giá trị định lượng (105 microns, 78 microns) mang tính chất tham khảo cho quần thể người Ấn Độ. Hạn chế lớn nhất là việc sử dụng cơ sở dữ liệu chuẩn (normative database) chủ yếu từ người da trắng (Caucasians), có thể gây sai lệch khi áp dụng cho các quần thể khác. Việc sử dụng OCT để thay thế MRI trong theo dõi bệnh lý thần kinh cần thận trọng và luôn phải kết hợp với thăm khám lâm sàng.

Thay đổi thực hành lâm sàng

  • Sử dụng mGCC như một marker sớm (từ 2 tuần) để đánh giá tiên lượng trong viêm dây thần kinh thị giác, thay vì chỉ dựa vào pRNFL (thường mất 3 tháng để thấy mỏng).
  • Áp dụng các chỉ số định tính (hình dạng contour, độ dày pRNFL) để phân biệt phù gai thị thực sự với giả phù gai thị do drusen.
  • Sử dụng tỷ lệ pRNFL/MRW (Minimum Rim Width) để hỗ trợ phân biệt bệnh lý thần kinh do chèn ép với bệnh lý thần kinh do Glaucoma.
  • Kết hợp OCT-A (OCT Angiography) để đánh giá mật độ mạch máu trong các trường hợp bệnh lý thần kinh thị giác thiếu máu cục bộ (AION).

Tài liệu tham khảo:

Aravind Eye Hospital Pondicherry, 2026, OCT in Neuro-Ophthalmology Disorders, AUROTUBE, Video ID: 6FJcof46JhE.

Xem thêm