Tại hội thảo AIOC 2026 với chủ đề "OOPS in Surgery: What's your next move", các chuyên gia đã thảo luận về chiến lược quản lý các biến chứng trong phẫu thuật đục thủy tinh thể (cataract surgery). Các báo cáo tập trung vào việc xử trí rách bao sau (Posterior Capsular Rent - PCR), quản lý haptic bị gãy và các tình huống khó khăn trong phẫu thuật thủy tinh thể nhân tạo (IOL) phức tạp.
Quản lý rách bao sau (PCR)
Khi xảy ra rách bao sau, việc duy trì động lực học tiền phòng (AC dynamics) là yếu tố then chốt để ngăn chặn sự lan rộng của vết rách. Phẫu thuật viên cần sử dụng vitrectomy (cắt dịch kính) bằng máy, ưu tiên thực hiện qua đường pars plana nếu có thể để giảm thiểu sự kéo căng dịch kính. Trong quá trình hút vỏ, nếu phát hiện các nếp gấp hình nan hoa trên bao sau, đây là dấu hiệu cảnh báo bao sau đang chịu áp lực và có nguy cơ rách. Các nguyên tắc vàng bao gồm: dừng hút ngay lập tức, không rút đầu dò đột ngột, cho phép bao sau tự hồi phục và duy trì sự ổn định của tiền phòng.
Xử trí haptic bị gãy và IOL phức tạp
Việc gãy haptic trong quá trình đưa IOL vào mắt là một biến chứng đòi hỏi sự bình tĩnh. Các chuyên gia khuyến cáo không nên cố gắng lật (flip) IOL trong tiền phòng vì nguy cơ gây tổn thương nội mô giác mạc và rách bao sau. Thay vào đó, việc cắt IOL thành nhiều mảnh dưới sự bảo vệ của chất nhầy (viscoelastics) là phương pháp an toàn hơn. Đối với các trường hợp IOL bị kẹt trong cartridge, cần kiểm tra kỹ thuật nạp IOL và đảm bảo đường hầm (tunnel) đủ rộng. Việc sử dụng các loại kẹp chuyên dụng (như BX forceps) giúp thao tác cắt và lấy IOL ra ngoài trở nên dễ dàng hơn.
Bảng tổng hợp các lưu ý lâm sàng
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ rách bao sau trong các ca đục thủy tinh thể cực (posterior polar) | 33% |
| Kích thước đường hầm khuyến cáo cho IOL | 2.2 mm đến 3.2 mm |
| Thời gian theo dõi sau phẫu thuật IOL bị gãy haptic | 6 tháng |
| Thị lực tốt nhất sau 6 tháng (ca lâm sàng) | 1/6 |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật được thảo luận mang tính chất kinh nghiệm cá nhân từ các phẫu thuật viên. Việc xử trí biến chứng cần dựa trên trang thiết bị sẵn có và kỹ năng của phẫu thuật viên. Hạn chế của các báo cáo này là cỡ mẫu nhỏ (ca lâm sàng đơn lẻ), do đó cần thận trọng khi áp dụng đại trà.
- Luôn kiểm tra độ ổn định của bao sau trước khi đặt IOL.
- Sử dụng chất nhầy (viscoelastics) đầy đủ để bảo vệ nội mô khi xử trí IOL bị kẹt.
- Không nên lật (flip) IOL trong tiền phòng để tránh tổn thương nội mô.
- Duy trì sự bình tĩnh và dừng thao tác ngay khi thấy dấu hiệu rách bao sau.
- Luôn có sẵn IOL dự phòng trước khi bắt đầu phẫu thuật.
Tài liệu tham khảo:
AIOC 2026, 2026, OOPS in Surgery What's your next move, aioseditorproceedings, Video ID: 65eIRSqD8fc.