Tài liệu Optician's Guide (2nd edition) cung cấp các quy chuẩn cơ bản trong việc ghi đơn kính (prescription) và hệ thống thuật ngữ chuyên môn thường gặp trong nhãn khoa. Việc nắm vững các quy tắc này là nền tảng để đảm bảo độ chính xác trong thực hành khúc xạ lâm sàng.
Quy chuẩn ghi đơn kính
Trong một đơn kính, công suất thấu kính (lens power) được quy định ghi theo bước nhảy 0.25D. Đối với trục của trụ (axis of cylinder), khoảng cách giữa các giá trị được quy định ở mức 5 độ, trải dài từ 0 độ đến 180 độ. Các ví dụ cụ thể về cách ghi đơn bao gồm việc sử dụng các ký hiệu cho mắt phải (RE), mắt trái (LE) hoặc cả hai mắt (BE). Ví dụ, một đơn kính có thể ghi: -2.00 Dsph c– -1.00 Dcyl × 180° 6/6 cho mắt phải, hoặc đơn kính đọc sách với công suất cộng thêm (Add) là +1.00 Dsph N6. Việc tuân thủ các bước nhảy này giúp đảm bảo tính thống nhất trong sản xuất và lắp ráp kính thuốc.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Bước nhảy công suất thấu kính | 0.25D |
| Khoảng cách trục trụ | 5 độ |
| Phạm vi trục trụ | 0 đến 180 độ |
Hệ thống thuật ngữ và viết tắt
Tài liệu liệt kê chi tiết các thuật ngữ và từ viết tắt (abbreviations) thường dùng, đặc biệt là các ký hiệu Latinh mà bác sĩ nhãn khoa (ophthalmologist) thường sử dụng. Các thuật ngữ cơ bản bao gồm RE (Right eye), LE (Left eye), BE (Both eyes), cùng các thuật ngữ Latinh như Oculus dexter (OD) cho mắt phải, Oculus sinister (OS) cho mắt trái và Oculi uterque (OU) cho cả hai mắt. Ngoài ra, các ký hiệu về thị lực như Visus remotum (VR) cho thị lực nhìn xa và Visus proximum (VP) cho thị lực nhìn gần cũng được chuẩn hóa. Hệ thống này còn bao gồm các ký hiệu về lăng kính (prism) như Base up (BU), Base down (BD), Base in (BI), Base out (BO) và các tình trạng vận nhãn như Esophoria (ESO), Esotropia (ET), Exophoria (EXO), Exotropia (XT), cùng các tình trạng lé đứng như Right hyperphoria (RH) và Left hyperphoria (LH).
Bình luận: Thông tin theo Optician's Guide, 2010; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các thuật ngữ này là tiêu chuẩn quốc tế trong nhãn khoa, tuy nhiên việc sử dụng từ viết tắt cần thận trọng để tránh nhầm lẫn trong hồ sơ bệnh án.
- Luôn ghi đơn kính với bước nhảy 0.25D để đảm bảo độ chính xác của thấu kính.
- Sử dụng đúng các ký hiệu Latinh (OD, OS, OU) để tránh sai sót giữa mắt phải và mắt trái.
- Ghi rõ công suất cộng thêm (Add) khi kê đơn kính cho bệnh nhân lão thị.
- Nắm vững các ký hiệu lăng kính (BU, BD, BI, BO) để hỗ trợ chẩn đoán các rối loạn vận nhãn.
- Kiểm tra kỹ các từ viết tắt về tình trạng nhãn khoa (như NAD - No abnormality detected) trước khi chuyển đơn cho bộ phận kỹ thuật.
Tài liệu tham khảo:
Tác giả không nêu, 2010, Optician's Guide (A Manual for Opticians) 2nd edition, Chương 5: The Prescription, trang 27-28.