Tập podcast số 181 của CataractCoach (2026) với khách mời là bác sĩ Tushya Om Parkash đã thảo luận về các kỹ thuật phẫu thuật phacoemulsification (Phaco) tiên tiến, tập trung vào việc tối ưu hóa kết quả lâm sàng cho các ca đục thủy tinh thể brunescent cứng. Nội dung chính bao gồm việc sử dụng dấu hiệu flutter (flutter sign) để đánh giá tính toàn vẹn của màng hyaloid trước và kỹ thuật oblique chop để cải thiện hiệu quả phân tách nhân.
Dấu hiệu Flutter và Tính toàn vẹn của Màng Hyaloid
Trong phẫu thuật Phaco, việc rách bao sau (Posterior Capsule Rupture - PCR) và sa dịch kính (vitreous prolapse) là hai sự kiện riêng biệt. Bác sĩ Parkash nhấn mạnh rằng nếu màng hyaloid trước vẫn còn nguyên vẹn, phẫu thuật viên vẫn có cơ hội hoàn thành ca mổ an toàn. Dấu hiệu flutter được mô tả là một chỉ báo thời gian thực về tính toàn vẹn của màng hyaloid trước. Khi màng này còn nguyên, các mép rách bao sau sẽ có biểu hiện sắc nét và rung động (fluttering) do sự di chuyển của dịch trong không gian Berger. Ngược lại, khi các mép rách trở nên tĩnh và có hình dạng vỏ sò (scalloped), đó là dấu hiệu màng hyaloid đã bị tổn thương, đòi hỏi phẫu thuật viên phải dừng lại và chuyển đổi phương pháp.
Tối ưu hóa Fluidics và Cổng vào (Sideport)
Việc duy trì áp lực nội nhãn (Intraocular Pressure - IOP) thấp hoặc gần sinh lý giúp bảo vệ nội mô giác mạc và giảm căng thẳng lên dây chằng treo thủy tinh thể (zonules). Tuy nhiên, để thực hiện điều này, phẫu thuật viên cần đảm bảo sự ổn định của tiền phòng thông qua việc hiệu chuẩn các cổng vào (calibrated sideport incisions). Các vết mổ quá lớn hoặc rò rỉ sẽ làm mất ổn định tiền phòng, đặc biệt trong các ca có hội chứng mống mắt mềm trong phẫu thuật (Intraoperative Floppy Iris Syndrome - IFIS). Bác sĩ Parkash khuyến cáo sử dụng kim 25 gauge để tạo vết mổ sideport, giúp vết mổ kín hơn và giảm thiểu sự biến dạng vết mổ.
Kỹ thuật Oblique Chop cho Nhân cứng
Kỹ thuật oblique chop được thiết kế để phân tách nhân hiệu quả hơn so với kỹ thuật horizontal chop truyền thống. Bằng cách đặt chopper theo hướng xiên (oblique) thay vì thẳng, phẫu thuật viên tận dụng được diện tích tiếp xúc lớn hơn từ phần thân của chopper. Kỹ thuật này yêu cầu vị trí vết mổ sideport cách vết mổ chính hơn 90-95 độ. Theo dữ liệu từ tác giả, độ chính xác của việc phân tách nhân bằng kỹ thuật này đạt khoảng 93%. Kỹ thuật này giúp cắt qua cả đĩa sau của nhân, giảm thiểu năng lượng siêu âm cần thiết và bảo vệ bao sau.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Độ chính xác của oblique chop | 93% |
| Kích thước kim tạo sideport | 25 gauge (500 micron) |
| Kích thước chopper (đầu distal) | 350 micron |
| Kích thước chopper (đầu proximal) | 400 micron |
| Số lượng ca phẫu thuật/năm (tại trung tâm) | 15.000 - 17.000 ca |
Bình luận: Thông tin theo CataractCoach Podcast 181, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Kỹ thuật oblique chop và việc sử dụng dấu hiệu flutter là những quan sát lâm sàng thú vị, tuy nhiên cần lưu ý rằng việc thực hiện các kỹ thuật này đòi hỏi sự thành thạo cao về thao tác tay và hiểu biết sâu sắc về động lực học chất lỏng (fluidics) của máy Phaco. Việc sử dụng IOP thấp cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân và loại máy Phaco đang sử dụng.
- Ưu tiên chất lượng phẫu thuật hơn là thời gian thực hiện (không nên chạy đua tốc độ).
- Học và áp dụng kỹ thuật oblique chop để tăng độ chính xác khi phân tách nhân cứng.
- Sử dụng kim 25 gauge để tạo vết mổ sideport nhằm đảm bảo tính kín và ổn định tiền phòng.
- Luôn đánh giá tính toàn vẹn của màng hyaloid trước khi có rách bao sau để quyết định hướng xử trí.
- Duy trì sự ổn định của tiền phòng bằng cách cân bằng giữa dịch truyền vào và dịch hút ra.
Tài liệu tham khảo:
Uday Devgan, 2026, CataractCoach Podcast 181: Tushya Om Parkash MD, CataractCoach.com, Video ID: z8Okpvac_l0.