Kỹ thuật Phacoemulsification từ Cơ bản đến Nâng cao: Webinar EPOMEC 2020

Bs Ngô Hữu Thế
17.11.26
Last Updated

Webinar EPOMEC 2020 với chủ đề phẫu thuật Phacoemulsification (phaco) từ cơ bản đến nâng cao đã quy tụ các chuyên gia nhãn khoa quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng. Tài liệu ghi lại các kỹ thuật quan trọng trong phẫu thuật đục thủy tinh thể, bao gồm tối ưu hóa công thái học, quản lý đường mổ và xử trí các biến chứng trong quá trình thực hiện capsulorhexis (xé bao trước).

Công thái học trong phẫu thuật Phaco

Tư thế phẫu thuật viên đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa các vấn đề cột sống, đặc biệt là thoát vị đĩa đệm cổ (cervical disc prolapse). Các chuyên gia khuyến cáo phẫu thuật viên nên duy trì tư thế thẳng lưng, vuông góc với mặt đất, khuỷu tay gập 90 độ. Việc điều chỉnh kính hiển vi (microscope) với độ nghiêng nhẹ xuống dưới (slight downward tilt) giúp giảm căng thẳng cho cổ và mắt. Ngoài ra, việc đặt bệnh nhân ở vị trí gần phẫu thuật viên giúp tránh tình trạng phải rướn người về phía trước. Phẫu thuật viên nên kiểm tra kính hiển vi, bàn đạp (foot pedals) và chuẩn bị máy phaco ít nhất 20 phút trước khi bắt đầu ca mổ.

Quản lý đường mổ và Capsulorhexis

Đường mổ giác mạc (corneal incisions) cần đảm bảo tính nhất quán và kiến trúc vững chắc để giảm thiểu rò rỉ. Một nghiên cứu trên 30 ca phẫu thuật cho thấy đường mổ được thiết kế tốt có thể tự niêm phong mà không cần hydrat hóa mô đệm. Khi gặp biến chứng rách bao (capsular tear), phẫu thuật viên cần bình tĩnh, bơm chất nhầy (viscoelastic) để tái tạo tiền phòng, sau đó sử dụng kỹ thuật Brown-Little để gỡ bao và chuyển hướng xé bao. Đối với các trường hợp đục thủy tinh thể quá chín (hyper-mature cataract) có xơ hóa bao, việc sử dụng kéo cắt bao (vitreoretinal scissors) là cần thiết để đảm bảo tính liên tục của bao trước.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu đường mổ30 ca phẫu thuật
Thời điểm đánh giá đường mổ1 giờ sau phẫu thuật
Độ dày bao trước (bình thường)15-20 microns
Độ dày bao trước (trường hợp mỏng)5 microns
Thời gian lưu chỉ khâu (nếu cần)10-12 tuần
Bình luận: Thông tin theo EPOMEC Webinar, 2020; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật xử trí rách bao được trình bày là kinh nghiệm thực hành của các chuyên gia, cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân và trang thiết bị sẵn có tại cơ sở.

Quản lý các trường hợp phức tạp

Trong các ca đục thủy tinh thể phức tạp, đặc biệt là ở mắt nhỏ (small eyes) hoặc có dấu hiệu yếu dây chằng (zonular weakness), việc sử dụng chất nhầy dispersive giúp bảo vệ nội mô và duy trì tiền phòng. Khi gặp dấu hiệu "Argentinian flag sign" (dấu hiệu cờ Argentina), phẫu thuật viên cần bơm chất nhầy để giải áp tiền phòng. Đối với các ca đục thủy tinh thể cực nhân (dense cataract), kỹ thuật chia nhân (chopping) cần được thực hiện cẩn thận để tránh gây áp lực lên dây chằng Zinn. Trong trường hợp rách bao sau, việc bảo tồn bao trước là rất quan trọng để hỗ trợ đặt thủy tinh thể nhân tạo (IOL) trong túi bao hoặc rãnh (sulcus).

  • Luôn kiểm tra độ ổn định của tiền phòng trước khi rút dụng cụ.
  • Sử dụng kỹ thuật bơm chất nhầy dispersive để bảo vệ nội mô trong các ca khó.
  • Ưu tiên đặt IOL trong túi bao nếu có thể; nếu không, đặt trong rãnh (sulcus) với sự hỗ trợ của kỹ thuật optic capture.
  • Luôn chuẩn bị sẵn sàng phương án xử trí rách bao sau, bao gồm cả việc sử dụng vitrectomy (cắt dịch kính) nếu cần thiết.
  • Cá nhân hóa thông số máy phaco (vacuum, flow rate) dựa trên từng ca bệnh thay vì áp dụng cứng nhắc một thông số.

Tài liệu tham khảo:

EPOMEC Conference, 2020, 20200503 EPOMEC Webinar, YouTube Video ID: 9hmenG3GWUw.

Xem thêm