Kỹ thuật xé bao liên tục (CCC) trong các tình huống phẫu thuật đục thủy tinh thể phức tạp

Bs Ngô Hữu Thế
17.11.26
Last Updated

Trong buổi hội thảo quốc tế Maestro Lecture lần thứ 25 năm 2022, Giáo sư Ashraf Armia đã trình bày về kỹ thuật xé bao liên tục (Continuous Curvilinear Capsulorhexis - CCC) như một bước then chốt để đảm bảo an toàn trong phẫu thuật Phacoemulsification (phaco). Kỹ thuật này không chỉ là việc tạo một lỗ mở bao trước, mà còn là nền tảng để kiểm soát các biến chứng tiềm ẩn, đặc biệt trong các trường hợp đục thủy tinh thể phức tạp như ở trẻ em, đục thủy tinh thể trắng, hoặc các trường hợp có yếu dây chằng treo thủy tinh thể.

Nguyên tắc cơ bản của CCC

Giáo sư Armia nhấn mạnh CCC là "cánh cửa" cho sự an toàn trong phaco. Mục tiêu là tạo ra một lỗ xé bao trước trung tâm, liên tục và hình vòng cung. Việc thực hiện đúng kỹ thuật giúp phân bổ lực đều, tránh tạo ra các cạnh sắc nhọn có thể dẫn đến rách bao ra ngoại vi. Trong phẫu thuật hiện đại, việc duy trì bao thủy tinh thể nguyên vẹn là yếu tố quan trọng để đặt thủy tinh thể nhân tạo (IOL) vào trong túi bao, giúp giảm thiểu nguy cơ lệch IOL, giảm hiện tượng myopic shift và ngăn ngừa đục bao sau (Posterior Capsular Opacification - PCO). Tác giả nhấn mạnh việc sử dụng chất nhầy (viscoelastic) để làm phẳng tiền phòng, tạo áp lực đối kháng với áp lực từ dịch kính, đặc biệt quan trọng trong các mắt có áp lực dương.

Quản lý CCC trong các tình huống phức tạp

Đối với đục thủy tinh thể ở trẻ em, bao trước có độ đàn hồi rất cao, khiến nguy cơ rách bao ra ngoại vi tăng lên. Tác giả khuyến cáo không nên dùng kẹp (forceps) ngay từ đầu mà nên dùng kim để tạo một vết rạch nhỏ, sau đó dùng kẹp để xé bao từng chút một, luôn duy trì lực kéo về phía trung tâm. Trong trường hợp đục thủy tinh thể trắng (Morganian cataract), áp lực nội bao cao có thể gây rách bao lan rộng (Argentina flag sign). Giải pháp là hút dịch lỏng bên trong trước khi xé bao để giảm áp lực. Đối với các trường hợp xơ hóa bao trước, việc sử dụng kéo vi phẫu (micro scissor) để cắt các vùng xơ cứng là cần thiết trước khi tiếp tục xé bao bằng kẹp.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Kích thước CCC lý tưởng4.5 - 5.5 mm
Kích thước bao sau (nếu cần)3.0 - 3.5 mm
Số bước xé bao (phương pháp tác giả)4 bước (4 phần tư)
Xử lý đục thủy tinh thể trắngHút dịch lỏng trước khi xé bao
Xử lý xơ hóa baoDùng kéo vi phẫu cắt vùng xơ
Bình luận: Thông tin theo [Maestro Lecture, 2022]; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì lực kéo hướng tâm (về phía trung tâm) để tránh rách bao lan rộng. Đây là kinh nghiệm lâm sàng quý báu, đặc biệt khi đối mặt với các bao thủy tinh thể có độ đàn hồi cao hoặc xơ hóa. Hạn chế của kỹ thuật này là đòi hỏi sự khéo léo và kiên nhẫn của phẫu thuật viên, không nên vội vàng trong các bước xé bao.

Góc nhìn nhãn khoa (biên tập bổ sung, cần kiểm chứng): Kỹ thuật xé bao liên tục là kỹ năng nền tảng trong phẫu thuật Phaco. Việc kiểm soát áp lực nội bao và duy trì độ sâu tiền phòng bằng chất nhầy là chiến lược cốt lõi để phòng ngừa biến chứng rách bao sau (Posterior Capsular Rupture - PCR). Các công nghệ hỗ trợ như Zepto hoặc Femtosecond laser có thể hỗ trợ tạo lỗ xé bao chuẩn xác, tuy nhiên kỹ năng xé bao bằng tay vẫn là năng lực cần thiết khi các công nghệ này không khả dụng hoặc trong các ca bệnh lý phức tạp.

  • Luôn duy trì lực kéo hướng tâm về phía trung tâm để tránh rách bao lan rộng.
  • Sử dụng chất nhầy (viscoelastic) để làm phẳng tiền phòng và tạo áp lực đối kháng.
  • Trong đục thủy tinh thể trắng, hãy hút dịch lỏng trước khi xé bao để tránh hiện tượng Argentina flag sign.
  • Đối với bao thủy tinh thể xơ hóa, hãy dùng kéo vi phẫu để cắt các vùng xơ cứng thay vì cố gắng xé bằng kẹp.
  • Trong trường hợp yếu dây chằng, cân nhắc sử dụng vòng căng bao (Capsular Tension Ring - CTR) hoặc các móc treo bao (capsular hooks) để hỗ trợ.

Tài liệu tham khảo:

Ashraf Armia, 2022, Maestro in Continuous Curvilinear Capsulorhexis, MAESTRO LECTURES, Video ID: a3SN1Xlo-C8.

Xem thêm