Đổi mới trong phẫu thuật đục thủy tinh thể và quản lý bệnh lý nhãn khoa: Góc nhìn từ chuyên gia

Bs Ngô Hữu Thế
17.11.26
Last Updated

CataractCoach Podcast tập 173 (2026) với khách mời là Giáo sư Minas Coroneo đã thảo luận về những đổi mới trong phẫu thuật nhãn khoa, bao gồm việc phát minh ra thuốc nhuộm Trypan blue và các kỹ thuật trong phẫu thuật MIGS (Minimally Invasive Glaucoma Surgery). Những đóng góp này đã thay đổi đáng kể cách tiếp cận các ca phẫu thuật khó, đặc biệt là đục thủy tinh thể trắng, nơi khả năng quan sát từng là một thách thức lớn đối với phẫu thuật viên.

Lịch sử và sự ra đời của Trypan blue

Giáo sư Coroneo chia sẻ về quá trình phát triển Trypan blue, bắt nguồn từ nhu cầu thực tế khi đối mặt với các ca đục thủy tinh thể trắng tại các vùng sâu vùng xa. Trước khi có thuốc nhuộm, việc thực hiện bao trước là vô cùng khó khăn do thiếu độ tương phản. Ông đã tìm thấy tài liệu về việc sử dụng thuốc nhuộm này trong nhãn khoa từ Giáo sư Norn ở Scandinavia, người đã sử dụng nó như một thuốc nhuộm sống để đánh giá tổn thương nội mô. Bằng cách áp dụng vào phẫu thuật đục thủy tinh thể, ông đã tạo ra một bước ngoặt trong việc nhuộm bao trước, giúp phẫu thuật viên thực hiện các đường xé bao an toàn và chính xác hơn.

Đổi mới trong phẫu thuật Glaucoma và MIGS

Trong lĩnh vực Glaucoma, Giáo sư Coroneo đã đề xuất ý tưởng về dẫn lưu trên hắc mạc (suprachoroidal drainage) dựa trên quan sát lâm sàng về các trường hợp chấn thương gây bong hắc mạc dẫn đến hạ nhãn áp. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì lưu thông thủy dịch và thách thức quan điểm truyền thống về việc chỉ cần một điểm thoát duy nhất. Các mô hình máy tính của ông gợi ý rằng việc duy trì lưu thông thủy dịch hiệu quả có thể đòi hỏi nhiều điểm thoát (stance) hơn để tránh tình trạng ứ đọng, đặc biệt là khi các kênh dẫn lưu không được phân bố đồng đều trong mắt.

Cơ chế bệnh sinh của đục thủy tinh thể và mộng thịt

Giáo sư Coroneo trình bày giả thuyết về tác động của tia cực tím (UV) đối với sự hình thành mộng thịt và đục thủy tinh thể vỏ. Ông giải thích rằng ánh sáng đi vào từ phía thái dương sẽ được hội tụ tại vùng rìa mũi, tạo ra năng lượng UV tập trung cao tại đó. Điều này giải thích tại sao mộng thịt và đục thủy tinh thể vỏ thường xuất hiện phổ biến hơn ở phía mũi. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của viêm trong quá trình hình thành sẹo và sự cần thiết của việc hiểu rõ các cơ chế sinh học cơ bản để cải thiện kết quả phẫu thuật.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Số lượng bệnh nhân trong đợt phẫu thuật tại Burke20 bệnh nhân
Tỷ lệ đục thủy tinh thể trắng trong đợt phẫu thuật50%
Số lượng bằng sáng chế của GS. CoroneoKhoảng 60
Số lượng bệnh nhân trên 90 tuổi trong thực hành200 bệnh nhân
Tỷ lệ omega-3/omega-6 trong chế độ ăn Mỹ50:1
Bình luận: Thông tin theo CataractCoach Podcast 173, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các quan điểm về cơ chế bệnh sinh của mộng thịt và đục thủy tinh thể vỏ do GS. Coroneo nêu là giả thuyết dựa trên quan sát lâm sàng và mô hình hóa, cần được kiểm chứng thêm qua các nghiên cứu RCT quy mô lớn. Việc sử dụng Trypan blue hiện nay đã trở thành tiêu chuẩn trong phẫu thuật đục thủy tinh thể khó, nhưng phẫu thuật viên cần lưu ý nồng độ và thời gian tiếp xúc để tránh độc tính nội mô.
  • Ưu tiên sử dụng phenylphrine đơn thuần để giãn đồng tử trong các ca đục thủy tinh thể trắng nhằm giảm nguy cơ hội chứng cờ Argentina (Argentinian flag sign).
  • Duy trì sự tò mò trí tuệ và không ngừng đặt câu hỏi về các quy trình lâm sàng hiện tại để tìm kiếm cải tiến.
  • Cân nhắc vai trò của chế độ ăn (như chế độ ăn Địa Trung Hải) trong việc bảo vệ sức khỏe mắt lâu dài.
  • Tận dụng công nghệ AI để tổng hợp thông tin và hỗ trợ ra quyết định lâm sàng hiệu quả hơn.

Tài liệu tham khảo:

Uday Devgan, 2026, CataractCoach Podcast 173: Minas Coroneo MD, CataractCoach.com, Video ID: 77RL1WNv4kk.

Xem thêm