Phẫu thuật đục thủy tinh thể khúc xạ và quản lý bề mặt nhãn cầu

Bs Ngô Hữu Thế
12.11.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC 2026, phiên GP216 đã thảo luận về các tiến bộ trong phẫu thuật đục thủy tinh thể khúc xạ (refractive cataract surgery) và tối ưu hóa bề mặt nhãn cầu trước phẫu thuật. Nội dung tập trung vào độ ổn định xoay của các loại thủy tinh thể nhân tạo (intraocular lenses - IOL) và vai trò của các thuốc điều hòa miễn dịch trong quản lý bệnh khô mắt.

Độ ổn định xoay của IOL Toric

Một nghiên cứu tổng quan hệ thống và phân tích gộp (systematic review and meta-analysis) công bố trên JCRS năm 2024 đã đánh giá độ ổn định xoay của các thiết kế IOL Toric. Nghiên cứu phân loại IOL thành 4 nhóm: Category A (modified C-loop), Category B (fenestrated C-loop), Category C (plate loop) và Category D (double C-loop). Kết quả cho thấy độ xoay trung bình sau phẫu thuật của tất cả các mẫu là 2,36°. Trong đó, thiết kế double C-loop cho thấy độ ổn định tốt nhất với độ xoay trung bình là 1,53°. Các thiết kế plate loop có độ xoay cao nhất là 3,22°. Tác giả nhấn mạnh rằng độ ổn định của IOL không chỉ phụ thuộc vào thiết kế haptic mà còn liên quan đến diện tích tiếp xúc với bao sau, với một số thiết kế mới có diện tích tiếp xúc cao hơn 70% so với các mẫu C-loop truyền thống.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Độ xoay trung bình (tất cả mẫu)2,36°
Độ xoay trung bình (C-loop)2,55°
Độ xoay trung bình (fenestrated C-loop)1,91°
Độ xoay trung bình (plate loop)3,22°
Độ xoay trung bình (double C-loop)1,53°
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, 2024; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc lựa chọn IOL cần cân nhắc kỹ giữa thiết kế haptic và đặc điểm bao túi của từng bệnh nhân. Lưu ý rằng dữ liệu về độ xoay có thể bị ảnh hưởng bởi số lượng mẫu không đồng đều giữa các nhóm thiết kế.

Quản lý bề mặt nhãn cầu trước phẫu thuật

Bệnh khô mắt (dry eye disease) là tình trạng đa yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật khúc xạ. Việc sử dụng các thuốc điều hòa miễn dịch như cyclosporine được khuyến cáo cho bệnh nhân từ mức độ 2 trở lên. Các công nghệ mới như nanomicellar formulation (công nghệ hạt nano) đã cải thiện đáng kể khả năng thẩm thấu và dung nạp của thuốc so với các nhũ tương dầu truyền thống. Trong một nghiên cứu trên 744 bệnh nhân tại 45 trung tâm, việc sử dụng cyclosporine 0,09% cho thấy sự cải thiện có ý nghĩa thống kê về chỉ số Schirmer và giảm nhuộm bề mặt nhãn cầu so với nhóm chứng. Tác giả lưu ý rằng việc tối ưu hóa bề mặt nhãn cầu trước khi đo sinh trắc học (biometry) là bước then chốt để đảm bảo độ chính xác của công suất IOL, đặc biệt với các dòng IOL cao cấp.

ThuốcLiều dùngLưu ý theo dõi
Cyclosporine 0,09%2 lần/ngàyKhông cần lắc trước khi sử dụng, dạng đơn liều không chất bảo quản
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc cải thiện bề mặt nhãn cầu trước phẫu thuật là bắt buộc để giảm thiểu sai số khúc xạ sau mổ.
  • Đánh giá kỹ bề mặt nhãn cầu trước khi đo sinh trắc học cho phẫu thuật IOL cao cấp.
  • Ưu tiên các thiết kế IOL có độ ổn định xoay cao (như double C-loop) cho bệnh nhân cần điều chỉnh loạn thị.
  • Sử dụng các công nghệ dẫn truyền thuốc mới (nanomicellar) để cải thiện sự tuân thủ điều trị của bệnh nhân khô mắt.
  • Cân nhắc điều trị khô mắt tích cực ít nhất vài tuần trước phẫu thuật để ổn định màng phim nước mắt.

Tài liệu tham khảo:

Aioseditorproceedings, 2026, AIOC 2026 GP216 Refractive Cataract Surgery 2 0, YouTube Video ID: -jMZ6pfK-_4

Xem thêm