Tổng quan các nghiên cứu nhãn khoa xuất sắc tại AIOC 2025: Từ bệnh lý võng mạc đến u thần kinh thị

Bs Ngô Hữu Thế
10.11.26
Last Updated

Phiên báo cáo "Best Free Papers" tại hội nghị AIOC 2025 (năm 2026, kênh aioseditorproceedings) đã trình bày các nghiên cứu lâm sàng quan trọng, bao gồm quản lý biến chứng sau phẫu thuật đục thủy tinh thể ở bệnh nhân viêm võng mạc sắc tố, gánh nặng bệnh lý võng mạc do hôn nhân cận huyết và chẩn đoán hình ảnh u thần kinh thị. Các báo cáo này cung cấp dữ liệu thực tế từ các trung tâm nhãn khoa lớn, giúp định hướng xử trí lâm sàng cho các tình trạng phức tạp.

Vai trò của vòng căng bao (Capsular Tension Ring - CTR) và đánh bóng bao trong viêm võng mạc sắc tố

Bệnh nhân viêm võng mạc sắc tố (Retinitis Pigmentosa - RP) thường đối mặt với tình trạng đục thủy tinh thể khởi phát sớm và nguy cơ cao bị co rút bao (capsular phimosis) sau phẫu thuật. Nghiên cứu can thiệp tiến cứu trên 20 bệnh nhân (20 mắt can thiệp, 20 mắt đối chứng) cho thấy sự khác biệt rõ rệt về tỷ lệ co rút bao sau 6 tháng. Việc sử dụng CTR kết hợp đánh bóng bao trước (anterior capsular polishing) giúp giảm đáng kể tỷ lệ co rút bao so với mắt không can thiệp. Cơ chế được cho là do sự mất cân bằng giữa các dấu ấn sinh học tiền xơ hóa (pro-fibrotic biomarkers) và kháng xơ hóa trong thủy dịch, kết hợp với tình trạng lỏng lẻo dây chằng treo thủy tinh thể (zonular dehiscence) do tế bào RP gây ra.

Bình luận: Thông tin theo AIOC 2025 (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng CTR trong các trường hợp có nguy cơ co rút bao cao là một chiến lược hợp lý, tuy nhiên cần lưu ý rằng việc đánh giá biomarker trong thủy dịch hiện vẫn chủ yếu nằm trong phạm vi nghiên cứu.

Gánh nặng bệnh lý võng mạc và hôn nhân cận huyết

Nghiên cứu quan sát hồi cứu trên 5.108 bệnh nhân mắc các bệnh lý võng mạc di truyền (Inherited Retinal Dystrophies - IRD) từ tháng 1/2016 đến tháng 1/2025 tại Ấn Độ đã làm rõ tác động của hôn nhân cận huyết (consanguinity). Kết quả cho thấy 75% gia đình có ít nhất một cuộc hôn nhân cận huyết, với 20% có hai thế hệ và 4% có ba thế hệ thực hiện tập tục này. Tỷ lệ hôn nhân cận huyết cao nhất được ghi nhận ở bệnh Leber (69%) và các bệnh lý võng mạc không xác định (66%). Nghiên cứu nhấn mạnh sự thiếu hụt nhận thức về tư vấn di truyền (genetic counseling) trong cộng đồng, dù 55% bệnh nhân thừa nhận bệnh lý ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần và 72% chịu gánh nặng tài chính.

Bình luận: Thông tin theo AIOC 2025 (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Đây là nghiên cứu có cỡ mẫu lớn, phản ánh sâu sắc rào cản văn hóa trong việc tiếp cận tư vấn di truyền tại các quốc gia đang phát triển.

Chẩn đoán và điều trị u thần kinh thị: U thần kinh đệm và U màng não

Nghiên cứu hồi cứu trên 36 bệnh nhân u thần kinh thị (15 u thần kinh đệm - glioma, 21 u màng não - meningioma) đã phân tích các đặc điểm lâm sàng và hình ảnh học. U thần kinh đệm thường gặp ở độ tuổi trung bình 15, trong khi u màng não gặp ở độ tuổi trung bình 43. Các dấu hiệu hình ảnh học đặc trưng như "tram track sign" trên phim chụp cộng hưởng từ (MRI) có cản quang giúp phân biệt hai loại u này. Chiến lược điều trị bao gồm hóa trị cho u thần kinh đệm ở trẻ dưới 3 tuổi và xạ trị (EBRT) cho u màng não (95% bệnh nhân). Kết quả cho thấy 72% bệnh nhân u thần kinh đệm và 90% bệnh nhân u màng não đạt được thị lực ổn định hoặc cải thiện sau điều trị.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu u thần kinh thị36 bệnh nhân (15 glioma, 21 meningioma)
Tỷ lệ xạ trị (EBRT) ở nhóm u màng não95% bệnh nhân
Cải thiện thị lực sau xạ trị (nhóm glioma)72% bệnh nhân
Tỷ lệ hôn nhân cận huyết trong IRD75% gia đình có ít nhất 1 cuộc hôn nhân
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2025 (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc chẩn đoán sớm thông qua hình ảnh học MRI là chìa khóa để tránh can thiệp phẫu thuật không cần thiết.
  • Cân nhắc sử dụng CTR và đánh bóng bao trong phẫu thuật đục thủy tinh thể ở bệnh nhân RP để phòng ngừa co rút bao.
  • Tăng cường tư vấn di truyền cho các gia đình có bệnh lý võng mạc di truyền, đặc biệt trong các cộng đồng có tập tục hôn nhân cận huyết.
  • Sử dụng MRI có cản quang để chẩn đoán phân biệt u thần kinh thị dựa trên các dấu hiệu hình ảnh học đặc trưng.
  • Ưu tiên xạ trị (EBRT) trong quản lý u màng não thần kinh thị để bảo tồn thị lực.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, 2026, Best Free Papers AIOC 2025 – I, aioseditorproceedings, Video ID: SkbYDpeftsg.

Xem thêm