Tại sự kiện AIOS Endowment Lecture Series 2026, các chuyên gia đã trình bày những cột mốc quan trọng trong việc quản lý Primary Angle Closure Disease (PACD) và Retinopathy of Prematurity (ROP) tại Ấn Độ. Các nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sàng lọc sớm và thay đổi chiến lược điều trị dựa trên đặc điểm giải phẫu và dịch tễ học đặc thù của quần thể bệnh nhân tại khu vực này.
Bệnh lý đóng góc nguyên phát (PACD)
Các nghiên cứu tại RP Center và LV Prasad đã chỉ ra rằng PACD và Angle Closure Glaucoma (ACG) có tần suất tương đương hoặc cao hơn Primary Open Angle Glaucoma (POAG) tại Ấn Độ trong 40 năm qua. Nghiên cứu dân số cho thấy 40% người Ấn Độ có góc tiền phòng hẹp dưới 20 độ. Các yếu tố giải phẫu như chiều dài trục nhãn cầu (axial length) từ 23mm trở xuống làm tăng nguy cơ đóng góc cấp tính. Cơ chế bệnh sinh chủ yếu là nghẽn đồng tử tương đối (70% trường hợp) và 20% do vồng thể thủy tinh (lens vault). Việc điều trị bằng cắt mống mắt ngoại vi (iridotomy) giúp giảm nghẽn đồng tử nhưng không hạ nhãn áp trực tiếp, cần kết hợp thuốc và theo dõi sát để ngăn ngừa tiến triển thành bệnh lý thần kinh thị giác.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ góc hẹp <20 độ | 40% dân số nghiên cứu |
| Cơ chế nghẽn đồng tử | 70% trường hợp |
| Cơ chế vồng thể thủy tinh | 20% trường hợp |
| Tỷ lệ tiến triển (adhered target IOP) | 1-2% |
| Tỷ lệ thành công phẫu thuật (IOP <15 mmHg) | >77% |
Bình luận: Thông tin theo AIOS Endowment Lecture Series, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc cá thể hóa mục tiêu nhãn áp (target IOP) dựa trên mức độ tổn hại thần kinh thị giác.
Retinopathy of Prematurity (ROP)
Chương trình ROP tại Ấn Độ đã thay đổi tiêu chuẩn sàng lọc, tập trung vào trẻ có cân nặng lúc sinh 2.000g và tuổi thai 34 tuần, thay vì tiêu chuẩn 1.500g/32 tuần của phương Tây. Mục tiêu thị lực được đẩy lên 20/50 hoặc tốt hơn để bảo tồn chức năng hoàng điểm. Việc quản lý ROP đòi hỏi cách tiếp cận theo nhóm (team disease), không chỉ là bệnh lý võng mạc đơn thuần. Các nghiên cứu cũng chỉ ra vai trò của yếu tố tiền sản như thiếu máu mẹ và dinh dưỡng mẹ trong sự phát triển của ROP, thách thức quan điểm truyền thống coi đây là bệnh lý hậu sản hoàn toàn.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tiêu chuẩn sàng lọc ROP (Ấn Độ) | 2.000g, 34 tuần |
| Tỷ lệ đạt thị lực 20/40-50 | 86-90% |
| Số lượng trẻ được khám (25 năm) | >100.000 trẻ |
Bình luận: Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sàng lọc sớm và can thiệp kịp thời. Cần lưu ý rằng các tiêu chuẩn sàng lọc có thể thay đổi tùy theo nguồn lực y tế của từng quốc gia.
Thay đổi thực hành lâm sàng
- Sàng lọc gia đình cho bệnh nhân PACD bằng cách đo chiều dài trục nhãn cầu.
- Áp dụng tiêu chuẩn sàng lọc ROP 2.000g/34 tuần tại các quốc gia đang phát triển.
- Sử dụng chỉ khâu có thể tháo (releasable sutures) trong phẫu thuật bè củng mạc để tăng tỷ lệ thành công.
- Tăng cường tư vấn và giáo dục cộng đồng về hiến giác mạc, đặc biệt trong các trường hợp tử vong do tai nạn.
- Theo dõi sát nhãn áp và thị trường cho bệnh nhân PACG đã cắt mống mắt ngoại vi.
Tài liệu tham khảo:
AIOS, 2026, AIOC 2026 GP32 AIOS Endowment Lecture Series 2026 and General Awards 2025 26, aioseditorproceedings, Video ID: Q8Uy5QvDh-w