Xử trí biến chứng bao trước và kỹ thuật phẫu thuật Phaco trong đục thủy tinh thể phức tạp

Bs Ngô Hữu Thế
8.11.26
Last Updated

Bài giảng tại hội thảo AIOC 2026 (IC176) của Dr. Tushya Om Parkash tập trung vào các sai lầm thường gặp liên quan đến bao thủy tinh thể và các chiến lược xử trí an toàn trong phẫu thuật Phaco. Các biến chứng như dấu hiệu cờ Argentina (Argentinian flag sign) thường xuất phát từ sự mất cân bằng áp lực giữa tiền phòng và nội nhãn, đòi hỏi phẫu thuật viên phải có kế hoạch kiểm soát fluidics (thông số dịch chuyển) và kỹ thuật xử trí bao chính xác.

Sai lầm trong quản lý bao và dấu hiệu cờ Argentina

Dấu hiệu cờ Argentina xảy ra khi có sự chênh lệch áp lực đột ngột, thường do sử dụng OVD (Ophthalmic Viscosurgical Device) không phù hợp hoặc đường rạch không được hiệu chuẩn (calibrated incision). Việc sử dụng OVD loại dispersive thay vì cohesive hoặc adaptive có thể dẫn đến hiện tượng redilization, gây sụp tiền phòng và rách bao trước. Để phòng ngừa, phẫu thuật viên cần thực hiện giải áp tiền phòng kín (closed chamber decompression) và đảm bảo đường rạch đạt chuẩn để duy trì ổn định tiền phòng. Khi đã xảy ra rách bao, phẫu thuật viên cần giữ bình tĩnh, đánh giá tình trạng rách thông qua dấu hiệu flap motility sign để quyết định tiếp tục Phaco hay chuyển đổi phương pháp.

Kỹ thuật đánh giá và xử trí rách bao

Dấu hiệu flap motility sign là công cụ quan trọng để xác định bản chất của vết rách bao. Nếu vạt bao bị đảo ngược và rung động (fluttering), vết rách có khả năng là tiền xích đạo (pre-equatorial). Nếu vạt bao ngừng rung và trở nên đảo ngược hoàn toàn, đó là dấu hiệu vết rách đã lan ra sau (wrap-around tear). Phẫu thuật viên cần theo dõi dấu hiệu này trong suốt quá trình phẫu thuật, có thể yêu cầu trợ lý quan sát qua màn hình. Các kỹ thuật an toàn bao gồm sử dụng áp lực nội nhãn (IOP) thấp, kỹ thuật slow motion phaco và duy trì sự ổn định của tiền phòng để giảm thiểu áp lực lên bao.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Kỹ thuật Phaco an toànSử dụng low IOP, slow motion phaco, active fluidics
Thông số máy (sculpt mode)Low IOP, low vacuum, low aspiration flow rate
Aspiration flow rate (quadrant mode)34 (có thể giảm trong quá trình phẫu thuật)
Kỹ thuật bảo vệ nội môChopper shield technique

Xử trí đục thủy tinh thể Morgagnian

Đục thủy tinh thể Morgagnian (Morgagnian cataract) gây khó khăn do nhân nhỏ, cứng và bao mềm. Kỹ thuật mới được giới thiệu bao gồm việc nhuộm trypan blue bằng kim 30-gauge để tạo bao rách đồng nhất, sau đó sử dụng kỹ thuật IOL scaffold để bảo vệ bao sau. Kỹ thuật stratified phacoemulsification cho phép tách nhân bằng cách nhúng đầu dò Phaco vào nhân trung tâm trong khi chopper ổn định vỏ nhân bên ngoài, tạo lớp chắn bảo vệ bao sau. Việc đặt haptics của IOL vuông góc với đường rách bao cũng là một bước quan trọng để đảm bảo sự ổn định của túi bao.

Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật như IOL scaffold và stratified phaco đòi hỏi kinh nghiệm phẫu thuật viên cao. Cần lưu ý rằng dấu hiệu flap motility sign có thể cho kết quả dương tính giả nếu có khiếm khuyết bao sau (PC defect) từ trước.
  • Luôn kiểm tra flap motility sign để xác định hướng lan của vết rách bao trước khi tiếp tục.
  • Sử dụng kỹ thuật chopper shield để bảo vệ nội mô giác mạc trong các ca nhân cứng.
  • Áp dụng IOL scaffold trong các trường hợp bao sau yếu hoặc đục thủy tinh thể Morgagnian để ngăn ngừa rách bao sau.
  • Duy trì thông số fluidics thấp và đường rạch chuẩn để đảm bảo ổn định tiền phòng.
  • Đặt haptics IOL vuông góc với đường rách bao để giảm áp lực lên túi bao.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Tushya Om Parkash, 2026, Capsular Mistakes and the Learnings, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: e_XQJqlf4hk.

Xem thêm