Bối cảnh và Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu cắt ngang này nhằm mục đích mô tả mối liên quan giữa Glaucoma nhãn áp bình thường (NTG) không đối xứng với hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) ở bệnh nhân có thói quen nằm nghiêng. Nghiên cứu tập trung đánh giá sự thay đổi vận tốc dòng máu tại đầu dây thần kinh thị giác (ONH) thông qua kỹ thuật Laser Speckle Flowgraphy (LSFG) ở các tư thế nằm khác nhau (nằm ngửa và nằm nghiêng).
Đối tượng bao gồm 40 bệnh nhân NTG-OSA (21 trường hợp một mắt, 19 trường hợp hai mắt không đối xứng) và 29 đối tượng chứng. Các thông số bao gồm nhãn áp (IOP) và chỉ số MBR (Mean Blur Rate) cho vùng mạch máu (MV), vùng mô (MT) và toàn bộ vùng (MA) được đo sau 5 phút ổn định ở mỗi tư thế.
Kết quả lâm sàng trọng tâm
| Thông số | Mắt bệnh (NTG-OSA) | Mắt đối diện | P-value |
|---|---|---|---|
| MT (Tư thế nằm nghiêng thấp) | 9.00 ± 2.07 au | 10.13 ± 2.32 au | 0.007 |
| MT (Tư thế nằm nghiêng cao) | 9.27 ± 1.97 au | 10.59 ± 1.74 au | < 0.001 |
| MV (Tư thế nằm nghiêng thấp) | 31.65 ± 9.03 au | 35.65 ± 9.03 au | 0.006 |
- Kết luận chính: Ở mắt bị tổn thương nặng hơn, chỉ số MT thấp hơn đáng kể khi ở tư thế nằm nghiêng thấp (9.00 ± 2.07 au) so với tư thế nằm ngửa (9.61 ± 1.95 au, P = 0.011).
- Không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về nhãn áp (IOP) giữa hai mắt trong các tư thế nằm.
- Sau khi điều chỉnh các yếu tố nhiễu, sự thay đổi MT từ tư thế nằm ngửa sang tư thế nằm nghiêng cao ở mắt bệnh lớn hơn đáng kể so với mắt đối diện (Estimate: -1.15; 95% CI: -2.01, -0.3; P = 0.008).
Bài học thay đổi thực hành (Take-home Message)
- Tư thế nằm nghiêng có liên quan mật thiết đến sự giảm tưới máu đầu dây thần kinh thị giác ở mắt bị tổn thương nặng hơn trong bệnh lý NTG-OSA.
- Việc giảm vận tốc dòng máu tại ONH khi mắt ở vị trí thấp (dependent position) có thể là một cơ chế bệnh sinh quan trọng dẫn đến sự tiến triển không đối xứng của tổn thương thị trường.
- Các bác sĩ lâm sàng nên cân nhắc tư vấn tư thế ngủ cho bệnh nhân NTG có kèm OSA, đặc biệt khi có sự bất đối xứng rõ rệt về tổn thương cấu trúc và chức năng thị giác.
Tài liệu tham khảo:
Tun TA, Tan NYQ, Tan RKY, Syn YT, Chan HH, Yu QC, Porporato N, Narayanaswamy A, Foo RC, Husain R, Aung T. Association of asymmetrical normal tension glaucoma, obstructive sleep apnoea and side sleeping. Asia-Pac J Ophthalmol (Phila). 2026;15(2):100331. doi: 10.1016/j.apjo.2026.100331.
(Tệp gốc: Association of asymmetrical normal tension glaucoma, obstructive sleep apnoea and side sleeping)