Bối cảnh và Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu cắt ngang hồi cứu này nhằm đánh giá sự thay đổi của cấu trúc võng mạc và mật độ mạch máu (VD) tại vùng hoàng điểm và đầu dây thần kinh thị giác (ONH) ở bệnh nhân bệnh mắt tuyến giáp (TED), đồng thời phân tích mối tương quan với chức năng thị giác. Tổng cộng 133 bệnh nhân TED (63 có bệnh lý thần kinh thị giác do tuyến giáp - DON, 70 không có DON) và 24 người khỏe mạnh (HC) được tuyển chọn. Các thông số OCTA được định lượng tại vùng hoàng điểm (6x6 mm) và ONH (4x4 mm). Chẩn đoán DON dựa trên tiêu chuẩn Bartley và hướng dẫn của EUGOGO.
Kết quả lâm sàng trọng tâm
Bệnh nhân DON cho thấy sự sụt giảm đáng kể mật độ mạch máu (VD) tại cả vùng hoàng điểm và ONH so với nhóm không DON (NDON). Các thay đổi rõ rệt nhất được ghi nhận ở lớp võng mạc toàn phần (WRL) và lớp võng mạc nông (SRL) (p < 0.001). Mật độ mạch máu và độ dày võng mạc có tương quan thuận với thị lực tốt nhất (BCVA) và độ lệch trung bình thị trường (VF-MD).
| Thông số | AUC | Độ nhạy (%) | Độ đặc hiệu (%) |
|---|---|---|---|
| WRL-VD (Hoàng điểm) | 0.833 | 83.1 | 76.1 |
| SRL-VD (Hoàng điểm) | 0.821 | 96.6 | 58.7 |
| WRL-VD + RRC-VD + RNFL | 0.861 | 81.4 | 82.5 |
| WRL-VD + RNFL | 0.854 | 79.7 | 84.1 |
Bài học thay đổi thực hành (Take-home Message)
- OCTA là công cụ chẩn đoán không xâm lấn, chính xác để phát hiện sớm DON trước khi tổn thương thị giác không hồi phục xảy ra.
- Mật độ mạch máu (VD) tại hoàng điểm có giá trị chẩn đoán vượt trội so với các chỉ số tại ONH trong việc phân biệt DON và NDON.
- Kết hợp các thông số OCTA (VD và độ dày võng mạc) giúp cải thiện đáng kể độ chính xác chẩn đoán (AUC đạt 0.861).
- Các thay đổi vi tuần hoàn võng mạc có thể phản ánh mức độ nghiêm trọng của tình trạng chèn ép đỉnh hốc mắt, hỗ trợ phân tầng nguy cơ lâm sàng.
Tài liệu tham khảo:
Tan K, Liu Y, Zhang Y, Chen X, Li J, Wang H, Wu S, Feng M, Xi C, Sun Q, Sun J, Li Y, Yu Z, Zhou H, Fan X. Retinal structure and microcirculation alterations in dysthyroid optic neuropathy: A comprehensive OCTA study. Asia-Pac J Ophthalmol (Phila). 2026;15(1):100303. doi: 10.1016/j.apjo.2026.100303.
(Tệp gốc: Retinal structure and microcirculation alterations in dysthyroid optic neuropathy: A comprehensive OCTA study)