Tóm tắt bệnh án
- Bệnh nhân nam, tiền sử viêm nội nhãn do Pseudomonas aeruginosa sau phẫu thuật đục thủy tinh thể, dẫn đến tan chảy giác mạc toàn bộ.
- Đã thực hiện ghép củng mạc - giác mạc (SC) đường kính 13mm.
- Sau 18 tháng, mảnh ghép SC thất bại với biểu hiện: mảnh ghép đục, tiền phòng sâu, dày giác mạc toàn bộ, tân mạch mô đệm trước màng Descemet (trên 180 độ) và thiếu hụt tế bào gốc rìa (LSCD) tương đối.
Chẩn đoán và Can thiệp
- Chẩn đoán: Thất bại mảnh ghép củng mạc - giác mạc (SC) kèm theo LSCD và tân mạch giác mạc.
- Can thiệp phẫu thuật: Thực hiện DMEK trên nền mảnh ghép SC thất bại.
- Kỹ thuật bổ trợ: Sử dụng mảnh ghép HLA tương thích, kết hợp màng ối đông lạnh và ghép vi mảnh kết mạc rìa tự thân.
- Kiểm soát tân mạch: Đốt tân mạch mô đệm và tiêm bevacizumab vào mô đệm trước khi thực hiện bóc màng Descemet (descemetorhexis).
- Theo dõi: Sử dụng corticosteroid, cyclosporine 2% và nước mắt nhân tạo huyết thanh tự thân 50%.
Bàn luận & Giá trị rút ra
- Đây là báo cáo đầu tiên về việc thực hiện DMEK trên nền ghép SC thất bại, cung cấp một giải pháp thay thế tối thiểu xâm lấn cho các trường hợp bệnh lý giác mạc giai đoạn cuối.
- Cạm bẫy chẩn đoán: Việc quản lý tân mạch mô đệm là yếu tố then chốt để giảm nguy cơ thất bại mảnh ghép sớm.
- Kết quả lâm sàng: Thị lực cải thiện từ đếm ngón tay lên 20/200 (xa) và 20/80 (gần) sau 12 tháng, độ trong suốt của giác mạc được duy trì ổn định trong 24 tháng theo dõi.
- Kết luận: DMEK là kỹ thuật khả thi để cứu vãn cấu trúc và chức năng nhãn cầu trong các trường hợp ghép SC thất bại, giúp tránh được các phẫu thuật triệt để như khoét bỏ nhãn cầu.
Tài liệu tham khảo:
Garcin T, Kaspi M, Bouheraoua N, Borderie V. Descemet membrane endothelial keratoplasty under failed sclerocorneal transplantation. Asia-Pac J Ophthalmol (Phila). 2026;15(1):100220. doi:10.1016/j.apjo.2025.100220
(Tệp gốc: Descemet membrane endothelial keratoplasty under failed sclerocorneal transplantation)