Tổng quan vấn đề
Đục thủy tinh thể là tình trạng mất tính trong suốt của thủy tinh thể, là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa có thể phòng tránh được trên toàn cầu. Bệnh lý có tính chất đa yếu tố, trong đó lão hóa là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất. Cơ chế bệnh sinh cốt lõi bao gồm stress oxy hóa, sự hình thành các sản phẩm glycat hóa bền vững (AGEs), sự kết tụ protein thủy tinh thể và rối loạn bơm Na+/K+ ATPase dẫn đến quá trình hydrat hóa quá mức.
Tổng hợp Khuyến cáo / Phương pháp trọng tâm
| Phương pháp | Đặc điểm kỹ thuật | Ưu điểm |
|---|---|---|
| Phacoemulsification | Sử dụng năng lượng siêu âm để nhũ tương hóa nhân thủy tinh thể qua đường mổ nhỏ (khoảng 2-3mm). | Ít xâm lấn, phục hồi thị lực nhanh và ổn định hơn. |
| ECCE (Extracapsular) | Lấy nhân thủy tinh thể nguyên khối qua đường mổ lớn (8-10mm). | Phù hợp cho các trường hợp nhân cứng, nhưng nguy cơ loạn thị cao. |
| ICCE (Intracapsular) | Lấy toàn bộ thủy tinh thể kèm bao. | Hiện nay ít được chỉ định do nguy cơ biến chứng cao. |
Ứng dụng thực tiễn
- Chẩn đoán: Sử dụng sinh hiển vi đèn khe để phân loại hình thái (nhân, vỏ, dưới bao sau) theo các hệ thống chuẩn hóa như LOCS III.
- Phòng ngừa: Hiện chưa có liệu pháp dược lý được chứng minh ngăn chặn hoặc đảo ngược quá trình đục thủy tinh thể. Các biện pháp hỗ trợ bao gồm: đeo kính lọc tia UV, kiểm soát đường huyết chặt chẽ ở bệnh nhân đái tháo đường và lối sống không hút thuốc.
- Điều trị: Phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo là phương pháp duy nhất có hiệu quả. Phacoemulsification hiện là tiêu chuẩn vàng trong thực hành lâm sàng.
- Cảnh báo: Đục bao sau (PCO) là biến chứng muộn phổ biến nhất, cần can thiệp bằng laser YAG khi ảnh hưởng đến trục thị giác.
Tài liệu tham khảo:
Erdurmuş M, Simavlı H, Aydın B. Cataracts: An Overview. In: Handbook of Nutrition, Diet, and the Eye. 2014:21-28. doi:10.1016/B978-0-12-401717-7.00003-4
(Tệp gốc: Chapter-3---Cataracts--An-Overvie_2014_Handbook-of-Nutrition--Diet-and-the-E.pdf)