Đánh giá hiệu quả lâm sàng của các loại kính đa tiêu (multifocal lens) trong phẫu thuật thay thủy tinh thể

Bs Ngô Hữu Thế
19.10.26
Last Updated

Trong video chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng năm 2025, bác sĩ Shannon Wong đã trình bày phương pháp xác định loại kính đa tiêu (multifocal lens) tối ưu cho bệnh nhân dựa trên dữ liệu thực tế từ hàng nghìn ca phẫu thuật. Việc đánh giá dựa trên hai tiêu chí chính: tỷ lệ bệnh nhân hài lòng với thị lực ở các khoảng cách xa, trung gian, gần mà không cần kính và tỷ lệ bệnh nhân không hài lòng đến mức yêu cầu phẫu thuật thay thế kính (intraocular lens exchange).

Phương pháp đánh giá sự hài lòng của bệnh nhân

Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi kết quả trên quy mô lớn để tách biệt giữa các chiến dịch tiếp thị (marketing hype) và thực tế lâm sàng. Bệnh nhân thường rất hài lòng với các loại kính đa tiêu trong 96% đến 98% trường hợp. Tuy nhiên, nhóm 2% đến 4% bệnh nhân không hài lòng thường có những phản hồi rất cụ thể về các khiếm khuyết thị giác hoặc tác dụng phụ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, chẳng hạn như không thể lái xe vào ban đêm do hiện tượng quầng sáng (halos).

Kinh nghiệm sử dụng các loại kính đa tiêu

Tác giả đã chia sẻ dữ liệu sử dụng thực tế tại phòng khám của mình đối với ba loại kính đa tiêu phổ biến tại Hoa Kỳ. Cụ thể, bác sĩ đã sử dụng khoảng 285 kính Envy trong 9 tháng, 550 kính Odyssey trong 14 tháng và khoảng 2500 kính Panoptics kể từ năm 2019. Ngoài ra, phiên bản mới Panoptics Pro cũng đã được đưa vào sử dụng với khoảng 20 ca trong 2 tháng gần nhất. Các lý do chính khiến bệnh nhân không hài lòng bao gồm: quầng sáng không thể chấp nhận được vào ban đêm, chất lượng thị giác giảm sút ở mọi khoảng cách và phạm vi thị giác bị hạn chế.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Số ca Envy (8 tháng)285 ca
Số ca Odyssey (14 tháng)550 ca
Số ca Panoptics (từ 2019)2500 ca
Số ca Panoptics Pro (2 tháng)20 ca
Tỷ lệ không hài lòng với Envy0.35% (1 trên 285 ca)
Tỷ lệ hài lòng với Envy99.65%

Kết quả phẫu thuật thay thế kính

Trong khoảng thời gian từ 15/01/2025 đến 27/06/2025, tác giả đã thực hiện 27 ca phẫu thuật thay thế kính nội nhãn (intraocular lens exchange) cho những bệnh nhân không hài lòng với kính đa tiêu, kính có chiều sâu tiêu cự mở rộng (extended depth of focus lens) hoặc kính đơn tiêu (monofocal lens) trước đó. Tất cả 27 bệnh nhân này sau khi được thay thế bằng kính Envy đều bày tỏ sự hài lòng với chất lượng và phạm vi thị giác. Tác giả lưu ý rằng không có loại kính nào là hoàn hảo, ngay cả với kính Envy, bệnh nhân vẫn có thể thấy quầng sáng nhưng ở mức độ có thể chấp nhận được (tolerable).

Bình luận: Thông tin theo Shannon Wong, MD (2025); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc cá thể hóa lựa chọn kính dựa trên phản hồi thực tế của bệnh nhân thay vì chỉ dựa vào thông số kỹ thuật từ nhà sản xuất. Hạn chế của báo cáo này là dữ liệu đơn trung tâm và chưa có nhóm chứng đối chứng ngẫu nhiên.
  • Ưu tiên đánh giá sự hài lòng của bệnh nhân thông qua các triệu chứng cụ thể như quầng sáng khi lái xe ban đêm.
  • Cân nhắc phẫu thuật thay thế kính nội nhãn cho những bệnh nhân có sự không hài lòng kéo dài ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
  • Theo dõi sát sao kết quả thị lực thực tế của bệnh nhân sau phẫu thuật để có dữ liệu đối chiếu với các tuyên bố tiếp thị từ hãng sản xuất.
  • Sử dụng các loại kính có độ ổn định cao và tỷ lệ phản hồi tiêu cực thấp trong thực hành lâm sàng hàng ngày.

Tài liệu tham khảo:

Shannon Wong, MD, 2025, How does the ophthalmologist/eye surgeon know which multifocal lens actually works best?, YouTube, Video ID: ABqOFVdXpYs.

Xem thêm