Phiên báo cáo khoa học tại AIOC 2026 (n=10, 144, 40, 74, 13, 109 mắt) đã trình bày các nghiên cứu lâm sàng về phẫu thuật đục thủy tinh thể, bao gồm so sánh kết quả khúc xạ, kỹ thuật cố định thủy tinh thể nhân tạo (IOL) và ảnh hưởng của áp lực nội nhãn (IOP) đến tưới máu võng mạc.
So sánh kết quả khúc xạ của SFI đa mảnh và CMT flex
Nghiên cứu tiến cứu trên 10 mắt được chọn ngẫu nhiên nhằm đánh giá vị trí thủy tinh thể hiệu dụng (Effective Lens Position - ELP) bằng chụp cắt lớp quang học phân đoạn trước (Anterior Segment OCT - AS OCT). Các thông số được đo lường bao gồm chiều dài trục nhãn cầu, độ dày trung tâm giác mạc, sinh trắc học quang học và công suất giác mạc. Kết quả cho thấy sai số khúc xạ tuyệt đối trung bình ở nhóm IOL đa mảnh là 0,55 diopter, trong khi ở nhóm CMT flex là 1,1 diopter. Phân tích thống kê bằng kiểm định Mann-Whitney U cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p=0), khẳng định IOL đa mảnh có tính dự đoán khúc xạ tốt hơn.
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Hạn chế của nghiên cứu là cỡ mẫu nhỏ (n=10), cần các nghiên cứu đa trung tâm với cỡ mẫu lớn hơn để xác nhận kết quả.
Đánh giá so sánh các kỹ thuật rạch giác mạc và IOL toric
Nghiên cứu tiến cứu trên 144 mắt của một phẫu thuật viên so sánh ba nhóm: rạch giác mạc hỗ trợ bằng laser (FTOC), rạch giác mạc thủ công có hướng dẫn hình ảnh và nhóm đặt IOL toric (model SN6A 2T2 T3). Kết quả theo dõi sau 180 ngày cho thấy nhóm IOL toric đạt thị lực không kính và độ nhạy tương phản tốt hơn đáng kể so với hai nhóm còn lại (p=0,034 và p=0,029). Các tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng nomogram và phần mềm bù trừ xoay để duy trì kết quả bền vững.
Ảnh hưởng của áp lực nội nhãn đến tưới máu võng mạc
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên trên 80 bệnh nhân đục thủy tinh thể có bệnh võng mạc đái tháo đường không tăng sinh mức độ nhẹ đến trung bình. Bệnh nhân được chia thành hai nhóm phẫu thuật với áp lực nội nhãn (IOP) thấp (20 mmHg) và cao (55 mmHg). Kết quả chụp OCT mạch máu (OCT Angiography - OCTA) cho thấy nhóm IOP thấp có sự cải thiện đáng kể về mật độ mạch máu võng mạc trung tâm và chỉ số dòng chảy thần kinh thị giác (optic nerve flux index) tại thời điểm 1 giờ, 1 tuần và 1 tháng sau phẫu thuật.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu nghiên cứu IOP | 80 bệnh nhân, thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên |
| Sai số khúc xạ tuyệt đối (IOL đa mảnh) | 0,55 diopter |
| Sai số khúc xạ tuyệt đối (CMT flex) | 1,1 diopter |
| Cỡ mẫu nghiên cứu IOL toric | 144 mắt, đơn phẫu thuật viên |
| Cỡ mẫu nghiên cứu cố định IOL | 40 mắt, 38 bệnh nhân |
Kỹ thuật cố định thủy tinh thể nhân tạo
Nghiên cứu hồi cứu trên 40 mắt (tuổi trung bình 60) đánh giá vị trí IOL cố định củng mạc bằng siêu âm sinh hiển vi (Ultrasound Biomicroscopy - UBM). Kết quả cho thấy 35% mắt có IOL đặt đúng tâm không nghiêng, 40% có nghiêng, 7,5% lệch tâm không nghiêng và 17,5% vừa lệch tâm vừa nghiêng. Một kỹ thuật mới sử dụng kim spatulated (rộng 150 micron) để tạo đường rạch củng mạc thay vì lỗ rạch giúp giảm thời gian phẫu thuật xuống dưới 30 phút so với 73 phút ở các kỹ thuật truyền thống.
Bình luận: Việc sử dụng UBM là công cụ khách quan quan trọng để đánh giá vị trí IOL sau phẫu thuật cố định củng mạc. Cần lưu ý kỹ thuật flanging (tạo mặt bích) chỉ nên thực hiện 1mm để tránh làm yếu chân haptic.
- Giảm chiều cao chai dịch truyền và tốc độ dòng chảy trong phẫu thuật đục thủy tinh thể để bảo vệ tưới máu võng mạc, đặc biệt ở bệnh nhân có bệnh lý mạch máu.
- Sử dụng IOL đa mảnh trong các trường hợp cần cố định củng mạc để tăng tính dự đoán khúc xạ.
- Cân nhắc sử dụng kỹ thuật rạch củng mạc bằng kim spatulated để giảm thời gian phẫu thuật và giảm sang chấn mô.
- UBM là công cụ hữu ích để phát hiện sớm tình trạng lệch tâm hoặc nghiêng IOL sau phẫu thuật cố định củng mạc.
Tài liệu tham khảo:
AIOS Editor Proceedings, 2026, AIOC 2026 Free Paper Cataract II, YouTube Video ID: HU911P6DGnc.