Podcast CataractCoach™ tập 176 (2026) với sự tham gia của Giáo sư Jod Mehta, Giám đốc Viện Nghiên cứu Mắt Singapore (Singapore Eye Research Institute - SERI), đã thảo luận về sự phát triển vượt bậc trong phẫu thuật giác mạc và nhãn khoa lâm sàng. Với hơn 600 bài báo khoa học đã công bố, Giáo sư Mehta chia sẻ hành trình từ đào tạo tại Moorfields (Anh) đến việc dẫn dắt các đổi mới công nghệ tại Singapore, nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy nghiên cứu trong thực hành lâm sàng.
Đổi mới trong phẫu thuật giác mạc và nhãn khoa
Giáo sư Mehta nhấn mạnh sự thay đổi thế hệ trong phẫu thuật giác mạc và khúc xạ. Các kỹ thuật hiện đại đã giúp cải thiện đáng kể thị lực cho bệnh nhân so với 20 năm trước. Một trong những đóng góp quan trọng là thiết bị Endoglide, được phát triển từ năm 2006 và đã có hơn 50.000-60.000 thiết bị được sử dụng trên toàn cầu. Việc chuyển đổi từ phẫu thuật xuyên giác mạc (Penetrating Keratoplasty - PK) sang các kỹ thuật ghép nội mô như DMEK (Descemet Membrane Endothelial Keratoplasty) hoặc DSEK (Descemet Stripping Endothelial Keratoplasty) đã giúp giảm tỷ lệ biến chứng và thời gian phục hồi thị lực.
Liệu pháp tế bào và tương lai của nhãn khoa
Một hướng đi đột phá là liệu pháp tế bào nội mô giác mạc. Kỹ thuật này cho phép sử dụng các mô giác mạc có mật độ tế bào thấp (dưới 2.000 tế bào/mm2) mà trước đây thường bị loại bỏ, giúp tăng nguồn cung cấp mô lên khoảng 30%. Quy trình bao gồm việc tách tế bào, lọc qua hệ thống tiêm và tiêm trực tiếp vào mắt. Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên thỏ và khỉ đã cho kết quả khả quan, mở đường cho các thử nghiệm lâm sàng trên người.
Phẫu thuật khúc xạ và công nghệ lenticule
Giáo sư Mehta thảo luận về sự chuyển dịch từ phẫu thuật dựa trên vạt (flap-based) sang phẫu thuật chiết tách mô nhu mô (lenticule extraction), hay còn gọi là KEX (Keratractive Lenticule Extraction). Với sự tham gia của nhiều nền tảng laser khác nhau, công nghệ này đã thu hẹp khoảng cách trong đường cong học tập và cải thiện kết quả dài hạn. Đối với các trường hợp cận thị rất cao (trên -10D), ông áp dụng phương pháp kết hợp (mix and match) giữa KEX và phẫu thuật bề mặt hoặc sử dụng EVO ICL (Implantable Collamer Lens) tùy thuộc vào đặc điểm giải phẫu tiền phòng của bệnh nhân.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Số lượng bài báo khoa học | Hơn 600 bài |
| Số lượng thiết bị Endoglide đã bán | Hơn 50.000-60.000 thiết bị |
| Tăng nguồn cung mô giác mạc | Khoảng 30% |
| Ngưỡng tế bào nội mô để tách | Dưới 2.000 tế bào/mm2 |
| Số lượng fellows đã đào tạo | Hơn 35 người |
Bình luận: Thông tin theo CataractCoach™ 3016 (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Giáo sư Mehta nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu (IP protection, licensing) để đưa các phát minh từ phòng thí nghiệm ra thị trường. Một điểm cần lưu ý là sự khác biệt về đặc điểm giải phẫu (độ sâu tiền phòng) giữa các chủng tộc ảnh hưởng đến lựa chọn phẫu thuật khúc xạ.
- Ưu tiên các kỹ thuật ghép nội mô (DMEK/DSEK) thay vì PK để tối ưu hóa kết quả thị lực.
- Cân nhắc liệu pháp tế bào nội mô cho các trường hợp thiếu hụt mô giác mạc trong tương lai.
- Áp dụng phương pháp kết hợp (KEX + phẫu thuật bề mặt hoặc ICL) cho bệnh nhân cận thị nặng.
- Chú trọng kiểm soát độ lệch chuẩn (standard deviation) trong kết quả phẫu thuật khúc xạ thay vì chỉ tập trung vào giá trị trung bình.
- Xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu tại đơn vị để thúc đẩy tính ứng dụng lâm sàng của các phát minh.
Tài liệu tham khảo:
Uday Devgan, 2026, CataractCoach™ 3016: Podcast 176: Jod Mehta MD, YouTube Video ID: zlSIsGKltYE.