Đánh giá lâm sàng và điều trị tan giác mạc (Corneal Melt) cùng hiệu quả tiêm Voriconazole nội mô

Bs Ngô Hữu Thế
29.10.26
Last Updated

Nghiên cứu hồi cứu loạt ca lâm sàng (n=10) về tan giác mạc (corneal melt) và nghiên cứu can thiệp (n=30) về tiêm Voriconazole nội mô tại hội nghị AIOC 2026 đã cung cấp dữ liệu về hồ sơ bệnh nguyên và đáp ứng điều trị. Tan giác mạc, hay còn gọi là keratolisis, là tình trạng mỏng nhu mô tiến triển do quá trình phân hủy collagen qua trung gian tự miễn, thường liên quan đến các rối loạn mô liên kết như viêm khớp dạng thấp, SLE và viêm mạch hệ thống.

Hồ sơ bệnh nguyên và đặc điểm lâm sàng của tan giác mạc

Trong loạt 10 ca lâm sàng, bệnh nhân có độ tuổi trung bình là 50, với tỷ lệ nam-nữ là 2:8. Bảy trong số 10 bệnh nhân có biểu hiện một mắt. Về nguyên nhân, 8 bệnh nhân mắc bệnh qua trung gian miễn dịch (4 viêm khớp dạng thấp, 2 SLE, 2 viêm đa mạch u hạt), 1 ca liên quan đến nhiễm trùng và 1 ca liên quan đến thuốc. Thời gian mắc bệnh hệ thống trung bình là 2 năm, trong khi thời gian mắc bệnh tại mắt trung bình là 1 năm. Về thị lực khi nhập viện, 1 bệnh nhân mất thị lực nhẹ, 3 bệnh nhân mất thị lực trung bình và 6 bệnh nhân mất thị lực nghiêm trọng. Tái phát tan giác mạc được ghi nhận ở 6/10 trường hợp.

Tiêm Voriconazole nội mô trong viêm giác mạc nấm

Nghiên cứu can thiệp trên 30 mắt bị viêm giác mạc nấm sâu, dai dẳng (recalcitrant) cho thấy tiêm voriconazole nội mô và nội nhãn là chiến lược bổ trợ hiệu quả. Voriconazole là thuốc kháng nấm nhóm triazole phổ rộng. Kỹ thuật tiêm bao gồm tiêm nội nhu mô (50 mcg/0.1 ml) theo kiểu rào chắn chu vi; đối với các trường hợp có mủ tiền phòng dày hoặc mảng nội mô, thực hiện rửa tiền phòng và tiêm nội nhãn. Kết quả cho thấy 17/30 mắt (56%) đạt độ phân giải hoàn toàn, thời gian biểu mô hóa trung bình là 8 ngày. 12 mắt tiến triển cần phẫu thuật ghép giác mạc điều trị (therapeutic keratoplasty).

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu tan giác mạc10 bệnh nhân, hồi cứu loạt ca
Cỡ mẫu viêm giác mạc nấm30 mắt, hồi cứu can thiệp
Tỷ lệ nam:nữ (tan giác mạc)2:8
Tuổi trung bình (tan giác mạc)50 tuổi
Tỷ lệ thành công (viêm giác mạc nấm)56% (17/30 mắt)
Thời gian biểu mô hóa trung bình8 ngày
Tỷ lệ ghép giác mạc điều trị12/30 mắt
Liều tiêm Voriconazole50 mcg/0.1 ml
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng tiêm nội nhu mô Voriconazole là một kỹ thuật xâm lấn cần cân nhắc kỹ về nguy cơ nhiễm trùng thứ phát và độc tính nội mô, dù nghiên cứu này báo cáo không ghi nhận độc tính đáng kể. Cần lưu ý rằng việc kiểm soát áp lực nội nhãn và tuân thủ điều trị tại chỗ là yếu tố then chốt trước khi quyết định can thiệp xâm lấn.

Thay đổi thực hành lâm sàng

  • Ưu tiên tiếp cận đa chuyên khoa (miễn dịch học) trong quản lý tan giác mạc liên quan đến bệnh hệ thống.
  • Cân nhắc tiêm Voriconazole nội nhu mô cho các trường hợp viêm giác mạc nấm sâu không đáp ứng với điều trị tại chỗ sau 8-10 ngày.
  • Kiểm soát chặt chẽ áp lực nội nhãn và tuân thủ liều dùng ban đêm trước khi chuyển sang các can thiệp xâm lấn.
  • Theo dõi sát các dấu hiệu tái phát hoặc tiến triển ổ loét để can thiệp phẫu thuật kịp thời.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, 2026, Poster Podium Presentation Cornea, aioseditorproceedings, Video ID: haNvJhKLXAI.

Xem thêm