Cá thể hóa điều trị bệnh nhân tân mạch võng mạc với VEGF-Trap Eye

Bs Ngô Hữu Thế
16.10.26
Last Updated

Hội thảo EYE-CONnect (2026) về chủ đề cá thể hóa điều trị các bệnh lý tân mạch võng mạc đã cập nhật dữ liệu lâm sàng và kinh nghiệm thực tế trong việc sử dụng VEGF-Trap Eye (Aflibercept). Các bệnh lý tân mạch võng mạc, bao gồm thoái hóa hoàng điểm tuổi già (AMD) thể tân mạch và bệnh lý mạch võng mạc dạng polyp (PCV), là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa, với cơ chế bệnh sinh then chốt liên quan đến trục tín hiệu VGFA và PGF.

Cơ chế bệnh sinh và vai trò của VEGF-Trap Eye

Tín hiệu từ VGFA là tác nhân điều hòa chính của quá trình tân mạch hắc mạc. PGF, ngoài tác dụng đồng vận với VGFA, còn gắn kết với VEGF Receptor 1, thúc đẩy sự phá vỡ hàng rào biểu mô sắc tố võng mạc. Sự gia tăng nồng độ VGFA và PGF trong dịch kính dẫn đến tăng tính thấm thành mạch, viêm và hình thành tân mạch. VEGF-Trap Eye (Aflibercept) sở hữu cơ chế "bẫy kép" độc đáo, bao gồm các phần ngoại bào của thụ thể receptor 1 và receptor 2, giúp khóa tất cả các phối tử của VEGF Receptor 1, bao gồm cả VGFA và PGF. Aflibercept có ái lực liên kết với VGFA cao hơn khoảng 100 lần so với Ranibizumab, giúp ức chế đa yếu tố và mang lại hiệu quả dài lâu trong thủy dịch, gấp hai lần so với Ranibizumab.

Dữ liệu lâm sàng và phác đồ điều trị

Các nghiên cứu như VIEW và VIEW mở rộng cho thấy thị lực cải thiện được duy trì đến năm thứ năm với chế độ điều trị chủ động. Phác đồ điều trị "Treat and Extend" (T&E) cho phép giãn cách liều lên đến 16 tuần, giúp giảm gánh nặng điều trị. Trong thực hành lâm sàng, việc sử dụng liều nạp (loading dose) là rất quan trọng để kiểm soát nồng độ VEGF. Đối với PCV, nghiên cứu PLANET so sánh đơn trị liệu Aflibercept với phối hợp PDT cho thấy hiệu quả cải thiện thị lực tương đương, với hơn 85% bệnh nhân không cần áp dụng phương pháp giải cứu PDT.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Tỷ lệ AMD thể tân mạch gây mù90% các trường hợp AMD
Tỷ lệ PCV ở Việt Nam43,2%
Hiệu quả Aflibercept (PCV)80% polyp bất hoạt tại tuần 52 và 96
Bệnh nhân không cần giải cứu PDTHơn 85%
Giãn cách liều tối đa16 tuần
Bình luận: Thông tin theo Hội thảo EYE-CONnect, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc cá thể hóa điều trị cần cân nhắc giữa hiệu quả lâm sàng và khả năng tuân thủ, điều kiện kinh tế của bệnh nhân tại Việt Nam.

Góc nhìn nhãn khoa (biên tập bổ sung, cần kiểm chứng):

Trong thực hành nhãn khoa, việc theo dõi sát sao các dấu hiệu tái hoạt trên OCT (Optical Coherence Tomography) là bắt buộc khi áp dụng phác đồ T&E. Các dấu hiệu như dịch dưới võng mạc, dịch trong võng mạc hoặc tăng độ dày võng mạc trung tâm là chỉ dấu để thu hẹp khoảng cách tiêm. Việc cá thể hóa không đồng nghĩa với việc nới lỏng tiêu chuẩn kiểm soát dịch, đặc biệt trong giai đoạn đầu điều trị.

  • Ưu tiên sử dụng liều nạp để đạt hiệu quả tối đa ngay từ đầu.
  • Sử dụng phác đồ T&E để giảm gánh nặng tiêm cho bệnh nhân.
  • Theo dõi sát bằng OCT để quyết định giãn hoặc thu hẹp khoảng cách tiêm.
  • Cá thể hóa dựa trên đáp ứng giải phẫu và khả năng tài chính của bệnh nhân.
  • Cân nhắc chuyển đổi thuốc nếu không đáp ứng sau liều nạp.

Tài liệu tham khảo:

Phan Đỗ Trọng (Bác sĩ Mắt), 2026, Cá thể hóa điều trị bệnh nhân tân mạch võng mạc với VEGF-Trap Eye, Hội Thảo EYE-CONnect, Video ID: Ce8LMRbQX7c.

Xem thêm