Các nghiên cứu về Glaucoma và bệnh lý nhãn khoa tại AIOC 2026

Bs Ngô Hữu Thế
24.10.26
Last Updated

Hội nghị AIOC 2026 (AIOC 2026 Poster Podium Presentation Glaucoma) đã trình bày các nghiên cứu quan sát về mối liên quan giữa bệnh lý toàn thân và các thay đổi cấu trúc tại mắt, cũng như đánh giá hiệu quả can thiệp phẫu thuật trong quản lý Glaucoma. Các báo cáo tập trung vào việc sử dụng các công nghệ chẩn đoán hình ảnh hiện đại như OCT (Optical Coherence Tomography) để phát hiện sớm tổn thương thần kinh thị giác.

Mối liên quan giữa ngưng thở khi ngủ (OSA) và Glaucoma

Nghiên cứu cắt ngang tại bệnh viện với 53 bệnh nhân OSA và 53 nhóm chứng đã đánh giá các thông số nhãn khoa. OSA được chẩn đoán qua đa ký giấc ngủ (polysomnography) với chỉ số ngưng giảm thở (AHI) > 5 sự kiện/giờ. Cơ chế bệnh sinh được đề xuất là tình trạng thiếu oxy ngắt quãng (intermittent hypoxia) gây stress oxy hóa, rối loạn chức năng nội mô và mất ổn định mạch máu, dẫn đến suy giảm khả năng tự điều hòa tại đầu dây thần kinh thị giác. Kết quả cho thấy nhóm OSA có tỷ lệ mỏng viền thần kinh võng mạc (neuroretinal rim thinning) cao hơn đáng kể, độ dày lớp sợi thần kinh võng mạc (RNFL) thấp hơn và bất đối xứng đĩa thị cao hơn so với nhóm chứng.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu53 bệnh nhân OSA, 53 nhóm chứng
Thiết kếCắt ngang, bệnh viện
Tỷ lệ OSA64.1% nhẹ, 24.5% trung bình, 11.4% nặng
Tỷ lệ khuyết thị trường28.3% ở nhóm OSA, 17% ở nhóm chứng
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tầm soát nhãn khoa định kỳ cho bệnh nhân OSA để phát hiện sớm các thay đổi glaucomatous.

Glaucoma thứ phát sau ghép giác mạc

Nghiên cứu tiến cứu phân tích 102 bệnh nhân sau ghép giác mạc (75 nhóm ghép xuyên - PKP, 27 nhóm ghép phiến - LLAR) được theo dõi trong 6 tháng. Kết quả cho thấy nhóm ghép phiến có xu hướng kiểm soát nhãn áp (IOP) tốt hơn. Tuy nhiên, tại thời điểm 6 tháng, 64% bệnh nhân cần từ 2 loại thuốc hạ nhãn áp trở lên. Các nguyên nhân gây suy giảm thị lực bao gồm bệnh lý thần kinh thị giác do Glaucoma (glaucomatous optic neuropathy), phù ghép, loạn thị và độc tính bề mặt nhãn cầu do sử dụng steroid kéo dài.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu102 bệnh nhân
Tỷ lệ thất bại ghép24 bệnh nhân (tại 6 tháng)
Tỷ lệ cần phẫu thuật Glaucoma16%
Tỷ lệ dùng 2+ thuốc hạ nhãn áp64% (tại 6 tháng)
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc theo dõi hậu phẫu sớm là bắt buộc để bảo tồn chức năng thị giác sau ghép giác mạc.

Phân tích OCT trong Glaucoma nhãn áp bình thường (NTG) và Glaucoma góc mở nguyên phát (PAG)

Nghiên cứu cắt ngang trên 105 người tham gia (35 NTG, 35 PAG, 35 nhóm chứng) đã so sánh các thông số độ dày lớp sợi thần kinh quanh gai (peripapillary RNFL) và độ dày hoàng điểm. Kết quả cho thấy độ dày RNFL vùng thái dương (temporal RNFL) mỏng hơn ở nhóm PAG so với NTG, trong khi độ dày hoàng điểm vùng mũi ngoài (nasal outer macular thickness) mỏng hơn ở nhóm NTG. ROC analysis cho thấy hai thông số này có giá trị phân biệt tốt nhất giữa hai nhóm với độ nhạy và độ đặc hiệu khoảng 65%.

Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc thực hiện OCT hoàng điểm thường quy có thể hỗ trợ đặc điểm hóa tốt hơn cho bệnh nhân Glaucoma.

Phẫu thuật Phaco kết hợp KDB trong Glaucoma tiến triển

Nghiên cứu hồi cứu trên 97 mắt của 92 bệnh nhân cho thấy phẫu thuật Phaco kết hợp thiết bị KDB (KDB là thiết bị cắt dải lưới bè - trabecular meshwork) giúp giảm nhãn áp và giảm gánh nặng thuốc hạ nhãn áp (giảm 76.5% gánh nặng thuốc sau 1 năm). Tỷ lệ thành công phẫu thuật theo tiêu chí MIGS (Minimally Invasive Glaucoma Surgery) là 52% tại 12 tháng. Các biến chứng như xuất huyết tiền phòng (hyphema) và phù giác mạc thường tự giới hạn.

  • Tầm soát nhãn khoa định kỳ cho bệnh nhân OSA.
  • Theo dõi chặt chẽ nhãn áp sau ghép giác mạc để tránh tổn thương thần kinh thị giác.
  • Sử dụng OCT hoàng điểm để hỗ trợ chẩn đoán phân biệt trong Glaucoma.
  • Phẫu thuật kết hợp Phaco-KDB là lựa chọn an toàn cho Glaucoma tiến triển.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, 2026, Poster Podium Presentation Glaucoma, aioseditorproceedings, Video ID: cLNs5qIzU4g.

Xem thêm