Cách xử lý nhân cứng trong phẫu thuật Phaco an toàn

Bs Ngô Hữu Thế
21.10.26
Last Updated

Hội thảo trực tuyến năm 2025 về chuyên đề phẫu thuật Phaco an toàn đã cung cấp các hướng dẫn thực hành lâm sàng quan trọng trong việc xử lý nhân cứng. Phẫu thuật viên cần tuân thủ quy trình chuẩn theo Quyết định 7328 của Bộ Y tế (2018) để đảm bảo an toàn từ trước, trong và sau mổ.

Chuẩn bị bệnh nhân trước mổ

Việc chuẩn bị bệnh nhân cần tuân thủ các ngưỡng an toàn: huyết áp dưới 160/1 mmHg (theo Quyết định 7328) và đường huyết dưới 140 mg/dl (theo Quyết định 7328), mặc dù ngưỡng khuyến cáo chung của Hội Nhãn khoa thường là dưới 180 mg/dl. Cần khai thác kỹ tiền sử dị ứng và bệnh lý toàn thân. Đánh giá tiền phẫu bao gồm kiểm tra giác mạc, thủy tinh thể và tiên lượng hiệu quả sau mổ. Việc đánh dấu mắt mổ trên cung mày và sử dụng thẻ đeo mã màu (xanh: mắt phải, đỏ: mắt trái, trắng: mắt độc nhất) là bắt buộc để tránh nhầm lẫn.

Kháng sinh dự phòng và kiểm soát nhiễm khuẩn

Sử dụng kháng sinh nhỏ trước mổ giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn. Nghiên cứu so sánh cho thấy hiệu quả diệt khuẩn đạt 85% với Moxyfloxacin 0,5% (nhỏ 5 lần/ngày, 2 ngày trước mổ) và đạt 93,3% với Levofloxacin 1,5% (nhỏ 3 lần/ngày, 3 ngày trước mổ). Levofloxacin 1,5% có nồng độ trong thủy dịch cao hơn 1,6 lần so với Moxyfloxacin 0,5% và khả năng xuyên giác mạc tốt hơn. Kháng sinh nhóm quinolon nồng độ cao được ưu tiên trong phẫu thuật nội nhãn.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Ngưỡng huyết áp (QĐ 7328)160/1 mmHg
Ngưỡng đường huyết (QĐ 7328)140 mg/dl
Hiệu quả diệt khuẩn Moxyfloxacin 0,5%85%
Hiệu quả diệt khuẩn Levofloxacin 1,5%93,3%

Kỹ thuật phẫu thuật nhân cứng

Phẫu thuật viên cần hiểu rõ cơ chế máy Phaco (bơm Peristaltic hoặc Ventury) và thiết lập chế độ riêng cho nhân cứng. Nguyên tắc cốt lõi là ít lực, ít hút và ít chấn thương. Đối với nhân cứng độ 4-5, cần chia nhân thành 6-8 mảnh nhỏ để giảm năng lượng sử dụng. Kỹ thuật stop and chop hoặc drill and chop technique được khuyến cáo để tán nhân hiệu quả. Cần bơm chất nhầy tích cực để bảo vệ nội mô và duy trì tiền phòng. Xé bao trước cần rộng hơn (5-5,5 mm) so với nhân thường. Khi xảy ra biến chứng rách bao sau, cần chuyển hướng xử lý kịp thời để bảo vệ kết quả thị lực.

Bình luận: Thông tin theo [Hội thảo trực tuyến, 2025]; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng Levofloxacin 1,5% cho thấy ưu thế về dược động học trong thủy dịch, tuy nhiên cần cân nhắc chi phí và khả năng tiếp cận tại các cơ sở y tế công lập.

Chăm sóc hậu phẫu

Điều trị hậu phẫu cần ưu tiên kháng sinh không chất bảo quản và duy trì nồng độ cao tại tiền phòng. Kháng viêm (như Prednisolone acetate 1%) được sử dụng tùy mức độ viêm. Việc sử dụng nước mắt nhân tạo (như Hyaluronic acid - HA) giúp ổn định màng nước mắt và hỗ trợ liền vết mổ tốt hơn so với các nhóm khác. Cần lưu ý vệ sinh bờ mi kỹ lưỡng để tránh nhiễm khuẩn từ váng dầu tiết ra.

  • Tuân thủ quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt trước và trong mổ.
  • Thiết lập thông số máy Phaco riêng biệt cho từng độ cứng của nhân.
  • Sử dụng chất nhầy đúng cách để bảo vệ nội mô và duy trì tiền phòng ổn định.
  • Ưu tiên kháng sinh không chất bảo quản và phối hợp kháng viêm phù hợp.
  • Đánh giá kỹ lưỡng và xử lý sớm các biến chứng như rách bao sau.

Tài liệu tham khảo:

Nguyễn Đỗ Nguyên, Nguyễn Hoàng Tùng, 2025, Cách xử lý nhân cứng trong phẫu thuật Phaco, Channel: Phan Đỗ Trọng (Bác sĩ Mắt), Video ID: 3uo_J9lDGMw.

Xem thêm