Chương trình đào tạo y khoa liên tục năm 2021 đã cập nhật các kiến thức về chẩn đoán và điều trị Glaucoma góc đóng nguyên phát (Primary Angle-Closure Glaucoma - PACG). Đây là nhóm bệnh lý quan trọng, đặc biệt tại khu vực châu Á, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cơ chế bệnh sinh để tối ưu hóa chiến lược can thiệp.
Cơ chế bệnh sinh
Cơ chế chính của PACG liên quan đến sự cản trở lưu thông thủy dịch do sự tiếp xúc giữa mặt sau mống mắt và mặt trước thủy tinh thể (pupillary block). Sự nghẽn này gây tăng nhãn áp, dẫn đến tổn thương thị trường và thần kinh thị giác. Ngoài ra, các yếu tố giải phẫu như thể tích thủy tinh thể lớn, vị trí thủy tinh thể ra trước cũng đóng vai trò quan trọng trong việc làm hẹp góc tiền phòng.
Dữ liệu lâm sàng
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ PACG tại châu Á | 5% các thể loại Glaucoma |
| Tỷ lệ mắc bệnh ở người thân | Tăng 8 lần nguy cơ |
| Tỷ lệ góc đóng tiềm tàng | 55% các trường hợp |
| Hiệu quả hạ nhãn áp trung bình | 32% (sau 12 tuần điều trị) |
| Tỷ lệ mắc cao | Trên 80% |
Bình luận: Tài liệu này là một chương trình đào tạo trực tuyến, không phải là một nghiên cứu lâm sàng có thiết kế RCT. Các con số được trích dẫn mang tính chất tổng quan từ kinh nghiệm lâm sàng và y văn được báo cáo viên đề cập. Cần lưu ý rằng việc chẩn đoán và điều trị PACG cần cá thể hóa dựa trên hình thái góc và tình trạng nhãn áp của từng bệnh nhân.
Thực hành lâm sàng
- Cần loại trừ các nguyên nhân gây Glaucoma góc đóng thứ phát trước khi kết luận là nguyên phát.
- Sử dụng các phương tiện soi góc (gonioscopy) để đánh giá chính xác mức độ đóng góc.
- Trong điều trị, cần kiểm soát nhãn áp toàn diện, bao gồm cả nhãn áp ban đêm để hạn chế sự tiến triển của bệnh.
- Phẫu thuật Phacoemulsification (Phaco) kết hợp cắt mống mắt chu biên hoặc các thủ thuật khác có thể được cân nhắc tùy theo hình thái góc.
- Theo dõi sát bệnh nhân sau can thiệp để đánh giá hiệu quả hạ nhãn áp và tính dung nạp của điều trị.
Tài liệu tham khảo:
Nguyễn Thanh Hải, Nguyễn Đình Nhân, Đỗ Tấn, 2021, CME Chẩn đoán & Điều trị Glaucoma góc đóng nguyên phát, Chương trình đào tạo y khoa liên tục 2021, Video ID: lTug_hoAhCk.