Chẩn đoán và xử trí chấn thương mắt: Tổng quan lâm sàng

Bs Ngô Hữu Thế
12.10.26
Last Updated

Hội thảo Gomed ngày 27/6 đã thảo luận về các thách thức trong chẩn đoán và xử trí chấn thương mắt, bao gồm các biến chứng như viêm mủ nội nhãn (endophthalmitis) và bong võng mạc (retinal detachment). Tỷ lệ gặp chấn thương mắt cao nhất ở nam giới, chiếm khoảng 31,6% trong một số báo cáo, với các tác nhân gây bệnh đa dạng đòi hỏi sự thận trọng trong lựa chọn kháng sinh và thời điểm can thiệp phẫu thuật.

Viêm mủ nội nhãn sau chấn thương

Viêm mủ nội nhãn là biến chứng nghiêm trọng cần được theo dõi sát sao. Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ bong võng mạc do viêm mủ nội nhãn dao động từ 12,4% đến 14%. Việc chẩn đoán sớm rất quan trọng, tuy nhiên giai đoạn sớm thường dễ nhầm lẫn với viêm màng bồ đào (uveitis). Các phương pháp chẩn đoán bao gồm xét nghiệm vi sinh và siêu âm (ultrasound) để đánh giá tình trạng nhãn cầu khi môi trường trong suốt bị che lấp. Điều trị dự phòng bằng kháng sinh tiêm nội nhãn (intravitreal injection) được cân nhắc tùy thuộc vào tình trạng lâm sàng và sự tiến triển của bệnh nhân.

Chấn thương võng mạc và bong võng mạc

Chấn thương đụng giập (contusion) có thể dẫn đến các tổn thương võng mạc phức tạp. Tỷ lệ bong võng mạc do chấn thương xuyên thấu chiếm khoảng 22% đến 68%. Các hình thái rách võng mạc bao gồm rách khổng lồ (giant retinal tear), rách hoại tử và rách hình móng ngựa. Việc sử dụng chụp cắt lớp vi tính (computed tomography - CT) giúp xác định vị trí dị vật và tổn thương thành nhãn cầu. Đối với các trường hợp bong võng mạc, thời điểm phẫu thuật phụ thuộc vào nguy cơ nhiễm trùng và sự tiến triển của quá trình tăng sinh dịch kính võng mạc (proliferative vitreoretinopathy - PVR).

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Tỷ lệ chấn thương mắt ở nam giới31,6%
Tỷ lệ bong võng mạc do viêm mủ nội nhãn (nghiên cứu 2009)14%
Tỷ lệ bong võng mạc do viêm mủ nội nhãn (nghiên cứu 2006)12,4%
Tỷ lệ bong võng mạc do chấn thương xuyên thấu22% - 68%
Tỷ lệ rách võng mạc do chấn thương (theo Xzone)59%
Bình luận: Tài liệu cung cấp cái nhìn tổng quan về các biến chứng chấn thương mắt. Cần lưu ý rằng các số liệu được trích dẫn từ nhiều nguồn nghiên cứu khác nhau trong bài giảng, đòi hỏi người thực hành lâm sàng phải đối chiếu với các hướng dẫn điều trị hiện hành. Hạn chế của tài liệu là thiếu thông tin chi tiết về phác đồ kháng sinh cụ thể và các tiêu chuẩn phân loại chấn thương quốc tế (như BETT).
  • Luôn thực hiện siêu âm B-scan để đánh giá võng mạc khi môi trường trong suốt bị che lấp.
  • Cân nhắc thời điểm phẫu thuật dựa trên nguy cơ nhiễm trùng và sự hình thành màng tăng sinh.
  • Theo dõi sát bệnh nhân chấn thương đụng giập để phát hiện sớm bong võng mạc thứ phát.
  • Sử dụng CT scan để định vị chính xác dị vật nội nhãn.

Tài liệu tham khảo:

Đức Đức, 2026, Chấn thương mắt (27/6) Hội thảo Gomed, YouTube, Video ID: XjX8nlF__KM

Xem thêm