Chiến lược Phacoemulsification trên mắt có bệnh lý dây chằng (Zonulopathy)

Bs Ngô Hữu Thế
9.10.26
Last Updated

Trong hội nghị thường niên lần thứ 6 (2026) về Phacoemulsification với bệnh lý dây chằng (Zonulopathy), David Chang đã trình bày các chiến lược lâm sàng quan trọng để quản lý các trường hợp đục thủy tinh thể phức tạp. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu suy yếu dây chằng là yếu tố then chốt để tránh các biến chứng như lệch túi bao muộn hoặc rách bao sau.

Cơ chế bệnh sinh

Trong bệnh lý dây chằng, sự thiếu hụt lực căng ly tâm từ dây chằng khiến bao túi không được giữ cố định, dẫn đến hiện tượng bao túi di động hoặc co rút (capsularosis). Khi thực hiện xé bao (Continuous Curvilinear Capsulorhexis - CCC), sự thiếu hụt lực đối kháng làm bao túi co lại như cơ vòng, gây khó khăn cho việc thao tác và tăng nguy cơ rách bao. Việc sử dụng chất nhầy (Ophthalmic Viscosurgical Device - OVD) phân tán giúp duy trì độ căng của bao túi, thay thế chức năng của dây chằng trong quá trình phẫu thuật.

Dữ liệu lâm sàng

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Loại tài liệuVideo bài giảng chuyên gia
Đối tượngBệnh nhân đục thủy tinh thể có Zonulopathy
Chiến lược chínhSử dụng OVD phân tán, đặt CTR, cố định IOL vào rãnh (sulcus)
Dấu hiệu nhận biếtDấu hiệu halo, tiền phòng nông, bao túi di động
Tỷ lệ đồng thuận đặt CTR67% (trong tình huống giả định)
Bình luận: Đây là bài giảng kinh nghiệm từ chuyên gia, không phải nghiên cứu lâm sàng có nhóm chứng. Các chiến lược như đặt IOL vào rãnh (sulcus) cần được cân nhắc kỹ về nguy cơ cọ xát mống mắt (iris chafe) nếu không sử dụng IOL 3 mảnh (three-piece IOL) có thiết kế phù hợp. Việc sử dụng CTR cần thận trọng vì có thể gây kẹt vỏ (cortex) nếu đặt quá sớm trong trường hợp dây chằng yếu lan tỏa.

Thực hành lâm sàng

  • Nhận diện sớm: Quan sát dấu hiệu halo khi xé bao và sự di động của bao túi để dự đoán Zonulopathy trước khi thực hiện các bước phẫu thuật tiếp theo.
  • Chiến lược xé bao: Không nên để CCC quá nhỏ; nếu cần, hãy thực hiện các đường rạch thư giãn (relaxing incisions) để ngăn chặn hiệu ứng co rút như cơ vòng.
  • Sử dụng OVD: Ưu tiên OVD phân tán để duy trì độ căng bao túi và bảo vệ bao sau khi dây chằng không còn khả năng cung cấp lực đối kháng.
  • Dự phòng IOL: Luôn chuẩn bị sẵn IOL 3 mảnh (three-piece IOL) trong phòng mổ để có phương án cố định vào rãnh (sulcus) khi túi bao không ổn định.

Tài liệu tham khảo:

David Chang, 2026, Lecture: 6th Annual Crandall Cataract Conference: Phacoemulsification with Zonulopathy, Cybersight, Video ID: DRYZ93YHKTE.

Xem thêm