Kỹ thuật bơm thông lệ đạo và diễn giải kết quả lâm sàng

Bs Ngô Hữu Thế
9.10.26
Last Updated

Video hướng dẫn năm 2021 của Eye Care With Dr. Babita cung cấp quy trình chuẩn hóa cho bơm thông lệ đạo (lacrimal syringing) và thăm dò lệ đạo (probing) nhằm chẩn đoán tắc nghẽn hệ thống dẫn lưu nước mắt. Đây là các thủ thuật thiết yếu trong nhãn khoa để đánh giá tình trạng chảy nước mắt sống (epiphora) trước các phẫu thuật nội nhãn.

Cơ chế sinh lý bệnh

Hệ thống dẫn lưu lệ đạo bao gồm điểm lệ, tiểu quản, túi lệ và ống lệ mũi. Tắc nghẽn tại bất kỳ vị trí nào trong hệ thống này làm cản trở dòng chảy sinh lý của nước mắt, dẫn đến ứ đọng và trào ngược. Bơm thông lệ đạo giúp xác định vị trí tắc nghẽn dựa trên sự lưu thông của dịch muối qua hệ thống, trong khi thăm dò bằng Bowman's probe giúp phân biệt tắc nghẽn cơ học thông qua cảm giác "hard stop" (chạm xương) hoặc "soft stop" (cản trở mô mềm).

Dữ liệu lâm sàng

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Thời gian chờ thuốc tê30 giây
Chiều dài đoạn dọc tiểu quản2 mm
Chiều dài đoạn ngang tiểu quản8 mm
Chống chỉ địnhViêm túi lệ cấp, viêm tiểu quản cấp
Biến chứngNhiễm trùng iatrogenic, tạo đường dò giả
Bình luận: Tài liệu này là video hướng dẫn kỹ thuật, không phải nghiên cứu lâm sàng nên không có dữ liệu về độ nhạy hay độ đặc hiệu. Cần lưu ý rằng việc phân biệt "hard stop" và "soft stop" đòi hỏi kinh nghiệm lâm sàng đáng kể. Hạn chế lớn nhất là nguy cơ tạo đường dò giả nếu thực hiện kỹ thuật không đúng cách hoặc dùng lực quá mức trên mô đang viêm.

Ứng dụng lâm sàng

  • Luôn kiểm tra sự thông suốt của cannula bằng nước muối trước khi đưa vào lệ đạo.
  • Sử dụng Nettleship punctum dilator để nong điểm lệ, giúp giảm tạm thời tình trạng hẹp điểm lệ (punctal stenosis).
  • Kéo mi sang bên (laterally) để làm thẳng tiểu quản, giúp cannula đi vào dễ dàng hơn.
  • Tuyệt đối không thực hiện bơm thông khi có viêm cấp tính để tránh làm lan rộng nhiễm trùng.
  • Nếu bệnh nhân không nếm được vị muối, cần thực hiện thăm dò để phân biệt tắc nghẽn tại tiểu quản hay ống lệ mũi.

Tài liệu tham khảo:

Eye Care With Dr. Babita, 2021, Lacrimal Syringing & Probing | Procedure & Interpretation of Results, YouTube, Video ID: u50rhdlakns, 00:10:01.

Xem thêm