Chiến lược Phacoemulsification và các kỹ thuật hỗ trợ trong xử trí đục thủy tinh thể cứng

Bs Ngô Hữu Thế
25.10.26
Last Updated

Hội thảo AIOC 2026 IC322 đã thảo luận về các phương pháp tiếp cận đa dạng trong việc xử trí đục thủy tinh thể cứng (hard cataracts), một thách thức thường gặp đối với các phẫu thuật viên nhãn khoa. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng không có giải pháp hoàn hảo duy nhất, do đó việc chuẩn bị kỹ lưỡng và lựa chọn kỹ thuật phù hợp dựa trên đánh giá lâm sàng là yếu tố then chốt để đạt kết quả tối ưu.

Đánh giá tiền phẫu và các thách thức lâm sàng

Đục thủy tinh thể cứng gây ra nhiều thách thức đáng kể, bao gồm nguy cơ tổn thương nội mô giác mạc, căng thẳng dây chằng treo (zonular stress) và nguy cơ rách bao sau do thiếu lớp vỏ epinuclear. Việc đánh giá tiền phẫu đóng vai trò quan trọng trong lập kế hoạch phẫu thuật. Các phẫu thuật viên cần phân loại đục thủy tinh thể theo phân loại LOCS III và tìm kiếm các dấu hiệu cảnh báo như độ sâu tiền phòng không đối xứng, hội chứng giả bong bao (pseudoexfoliation syndrome) và thực hiện đếm tế bào nội mô. Đánh giá đoạn sau bằng siêu âm (USGB scan) cũng được khuyến cáo khi cần thiết.

Kỹ thuật Phacoemulsification và bảo vệ nội mô

Trong phẫu thuật, việc nhuộm bao trước bằng Trypan blue dye là bắt buộc khi phản xạ đỏ (red glow) kém. Cần duy trì áp lực tiền phòng bằng OVD (Ophthalmic Viscosurgical Device) để tránh xẹp tiền phòng và ngăn ngừa dấu hiệu cờ Argentina (Argentinian flag sign). Kỹ thuật hydrodissection đa góc phần tư giúp giải phóng các dính vỏ-bao. Chiến lược "Core Four" tập trung vào tạo không gian bằng cách tạo rãnh (groove) đủ rộng và sâu để phân tách nhân. Vertical chop thường được ưu tiên cho các trường hợp đục cực kỳ cứng. Bảo vệ nội mô được thực hiện bằng cách sử dụng OVD loại phân tán (dispersive), thực hiện phaco ở mặt phẳng mống mắt hoặc trong túi, và sử dụng các chế độ điều biến năng lượng như pulse hoặc burst mode để giảm sinh nhiệt.

Công nghệ hỗ trợ: FLACS và MyLoop

Công nghệ Laser hỗ trợ phẫu thuật đục thủy tinh thể (FLACS) mang lại ưu điểm về độ chính xác và khả năng tái lập trong tạo bao và phân tách nhân. Đối với FLACS trong đục cứng, cần điều chỉnh cài đặt máy: giảm khoảng cách giữa các điểm (spot spacing), tăng năng lượng và tăng số lần đi (passes) lên 5 lần. MyLoop là một thiết bị hỗ trợ phân tách nhân không dùng năng lượng, sử dụng sợi filament siêu đàn hồi từ Nitinol (đường kính 300 micron). Thiết bị này giúp phân tách nhân thành 2, 4 hoặc nhiều mảnh một cách nhất quán, đặc biệt hữu ích trong các trường hợp đục cứng, đồng tử nhỏ hoặc dây chằng yếu, giúp giảm đáng kể năng lượng siêu âm và thời gian phẫu thuật.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Thời gian phẫu thuật (với MyLoop)Giảm khoảng 37%
Số lần đi (passes) FLACS cho đục cứng5 lần
Đường kính sợi MyLoop300 micron
Kích thước MyLoop (đường kính/chiều cao)10.5 mm / 5.5 mm
Tỷ lệ biến chứng do MyLoopTài liệu không nêu
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật như MyLoop hay FLACS là công cụ hỗ trợ đắc lực, tuy nhiên phẫu thuật viên cần làm chủ kỹ thuật cơ bản (manual phaco) để xử lý các tình huống bất ngờ. Việc quản lý kỳ vọng của bệnh nhân về tình trạng phù giác mạc sau mổ là rất quan trọng.
  • Luôn nhuộm bao trước khi phản xạ đỏ kém.
  • Duy trì áp lực tiền phòng bằng OVD để bảo vệ nội mô.
  • Sử dụng kỹ thuật phân tách nhân (chop) phù hợp để giảm stress lên dây chằng.
  • Cân nhắc sử dụng các thiết bị hỗ trợ như MyLoop trong các trường hợp đục cứng hoặc dây chằng yếu.
  • Luôn có kế hoạch dự phòng (backup plan) như CTR hoặc chuyển sang phẫu thuật SICS khi cần thiết.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, 2026, IC322 Decoding and Conquering Hard Cataracts with Phacoemulsification, aioseditorproceedings, Video ID: Te9utAYZAbc.

Xem thêm