Hội thảo AIOC 2026 IC164 về chiến lược đổi mới trong phẫu thuật Glaucoma xâm lấn tối thiểu (MIGS) đã cung cấp cái nhìn toàn diện về việc chuyển đổi từ các phương pháp truyền thống sang các kỹ thuật MIGS hiện đại. Trong suốt 70 thập kỷ qua, phẫu thuật cắt bè củng mạc (trabeculectomy) và đặt ống dẫn lưu (tube shunt) là tiêu chuẩn, nhưng 10 năm gần đây đã chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ trong quản lý phẫu thuật Glaucoma, hướng tới các kỹ thuật ít xâm lấn hơn nhằm tối ưu hóa kết quả cho bệnh nhân.
Chiến lược lựa chọn phẫu thuật Glaucoma
Việc lựa chọn giữa phẫu thuật cắt bè củng mạc, đặt ống dẫn lưu hay các thủ thuật MIGS phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, mức độ tiến triển và nhu cầu của bệnh nhân. Đối với các trường hợp Glaucoma góc mở nguyên phát (POAG) mức độ nhẹ đến trung bình, SLT (Selective Laser Trabeculoplasty) thường là bước tiếp theo sau điều trị nội khoa. Khi bệnh nhân cần hiệu quả hạ nhãn áp (IOP) cao hơn, phẫu thuật cắt bè củng mạc vẫn là lựa chọn có hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên, đối với các trường hợp thất bại sau phẫu thuật cắt bè củng mạc trong vòng 2 năm đầu, việc chuyển sang đặt ống dẫn lưu hoặc các thủ thuật MIGS là cần thiết. Quyết định phẫu thuật cần được cá thể hóa, xem xét toàn diện lối sống và tốc độ tiến triển của bệnh nhân.
Công cụ và kỹ thuật trong MIGS
Các phương pháp MIGS phổ biến bao gồm gonotomy (cắt góc) hoặc bypass (bắc cầu) bằng các thiết bị như KDB (Kahook Dual Blade). Việc thực hiện các thủ thuật này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về thiết bị, bao gồm kính soi góc (gonio lens) và chất nhầy (cohesive viscoelastic). Đối với kỹ thuật "bang micro gonotomy", việc chuẩn bị kim 25 gauge với đầu kim được uốn cong khoảng 75-80 độ là rất quan trọng để tránh tổn thương cấu trúc xung quanh. Các nghiên cứu cho thấy việc kết hợp MIGS với phẫu thuật đục thủy tinh thể (cataract surgery) giúp cải thiện độ an toàn và khả năng quan sát cấu trúc góc tiền phòng.
Đánh giá khách quan bằng AS-OCT
AS-OCT (Anterior Segment Optical Coherence Tomography) đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá trước, trong và sau phẫu thuật MIGS. Công nghệ này cho phép bác sĩ quan sát cấu trúc góc tiền phòng, đánh giá vị trí đặt thiết bị và theo dõi sự thay đổi của vùng phẫu thuật. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng 72% đầu thiết bị không được đặt đúng vị trí trong ống Schlemm sau phẫu thuật khi đánh giá bằng AS-OCT. Ngoài ra, việc đo lường diện tích ống Schlemm và đánh giá sự hình thành sẹo sau phẫu thuật giúp bác sĩ đưa ra các quyết định can thiệp kịp thời.
Quản lý thất bại và biến chứng
Biến chứng thường gặp nhất trong MIGS là xuất huyết tiền phòng (hyphimma). Tuy nhiên, tình trạng này thường có thể kiểm soát được bằng cách tưới rửa liên tục (irrigation aspiration). Khi MIGS thất bại, bác sĩ cần đánh giá lại tình trạng kháng trở ở đường thoát dịch xa. Các lựa chọn xử lý bao gồm phẫu thuật lại, sử dụng laser diode (ECP) hoặc các thiết bị cấy ghép mới như Zen implant. Việc hiểu rõ cơ chế thất bại và đánh giá toàn diện tình trạng bệnh nhân là yếu tố quyết định sự thành công của các can thiệp tiếp theo.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu trial Hydrus | 556 bệnh nhân |
| Tỷ lệ thành công (IOP giảm 20% tại 24 tháng) | 77% bệnh nhân |
| Tỷ lệ bệnh nhân không dùng thuốc tại 5 năm | 559% (tài liệu ghi nhận số liệu này) |
| Tỷ lệ thành công cấy ghép thiết bị | 97% |
| Tỷ lệ mất/di chuyển thiết bị | 0% |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026 IC164, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật MIGS đang cho thấy tiềm năng lớn trong việc giảm phụ thuộc vào thuốc hạ nhãn áp, tuy nhiên cần lưu ý rằng hiệu quả của các thiết bị này phụ thuộc nhiều vào kỹ năng phẫu thuật viên và việc lựa chọn bệnh nhân phù hợp. Việc sử dụng AS-OCT là một bước tiến quan trọng để chuẩn hóa kết quả phẫu thuật.
- Luôn đánh giá kỹ lưỡng đường thoát dịch xa trước khi quyết định phẫu thuật MIGS.
- Sử dụng AS-OCT để kiểm tra vị trí đặt thiết bị ngay sau phẫu thuật.
- Chuẩn bị kỹ dụng cụ (kim, kính soi góc) và thực hành trên mô hình (wet lab) trước khi thực hiện trên bệnh nhân.
- Kiểm soát xuất huyết tiền phòng bằng tưới rửa liên tục thay vì vội vàng can thiệp xâm lấn.
- Cá thể hóa lựa chọn phẫu thuật dựa trên giai đoạn bệnh và tình trạng toàn thân của bệnh nhân.
Tài liệu tham khảo:
AIOC 2026, 2026, IC164 MIGS Mavericks Innovation Strategy Science and Solutions The Cutting Edge advanc, aioseditorproceedings, Video ID: vuRF0sXioXM.