Chuyển đổi đơn kính từ chữ thập quang học và quy trình soi bóng đồng tử trong thực hành lâm sàng

Bs Ngô Hữu Thế
14.10.26
Last Updated

Bài giảng OptomDang Academy năm 2022 hướng dẫn quy trình chuyển đổi đơn kính từ chữ thập quang học (optical cross) sang đơn kính đeo mắt thông thường cho bệnh nhân. Việc nắm vững kỹ thuật này giúp bác sĩ và chuyên viên khúc xạ xác định chính xác công suất cầu và trụ cần thiết sau khi thực hiện soi bóng đồng tử (retinoscopy).

Chuyển đổi đơn kính từ chữ thập quang học

Khi có kết quả từ chữ thập quang học, ví dụ tại kinh tuyến 90 độ và 180 độ có công suất lần lượt là -1.00 D và -2.25 D, người thực hiện cần xác định kinh tuyến có công suất dương hơn để làm cơ sở cho công suất cầu. Trong ví dụ này, -1.00 D dương hơn -2.25 D. Công thức đơn kính được viết bắt đầu bằng công suất cầu là -1.00 D. Tiếp theo, tính toán độ thiếu hụt giữa hai kinh tuyến: từ -1.00 D đến -2.25 D thiếu 1.25 D. Do đó, công suất trụ là -1.25 D. Trục của kính trụ sẽ nằm ở kinh tuyến vuông góc với kinh tuyến được chọn làm công suất cầu, tức là trục 90 độ. Kết quả đơn kính cuối cùng là -1.00 D -1.25 x 90 độ.

Quy trình soi bóng đồng tử và bù trừ khoảng cách

Quy trình soi bóng đồng tử yêu cầu người khám phải bù trừ khoảng cách làm việc (working distance) nếu không thực hiện ở khoảng cách 6m. Công thức bù trừ là 1 chia cho khoảng cách (tính bằng mét). Ví dụ, nếu khoảng cách từ đèn soi đến mắt bệnh nhân là 50 cm (0.5 m), công suất bù trừ là +2.00 D. Người khám cần chú ý vị trí ngồi, nên hơi chếch so với bệnh nhân để mắt soi của người khám thẳng hàng với mắt bệnh nhân, tránh hiện tượng che khuất tầm nhìn của bệnh nhân đối với bảng thị lực. Việc kiểm soát điều tiết (accommodation) của bệnh nhân là yếu tố then chốt để đảm bảo kết quả đo chính xác, tránh sai số do bệnh nhân điều tiết quá mức trong quá trình soi.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Khoảng cách soi bóng tiêu chuẩn6m, tài liệu không nêu n
Công thức bù trừ khoảng cách1 chia khoảng cách (m), tài liệu không nêu n
Ví dụ bù trừ tại 50cm+2.00 D, tài liệu không nêu n
Bình luận: Bài giảng tập trung vào kỹ thuật cơ bản trong khúc xạ khách quan. Hạn chế của tài liệu là không đề cập đến các trường hợp loạn thị phức tạp hoặc bệnh nhân có độ khúc xạ cao cần điều chỉnh đặc biệt. Suy luận của người viết: Việc thực hành thường xuyên trên lâm sàng là bắt buộc để thành thạo kỹ thuật chuyển đổi đơn kính, tránh nhầm lẫn giữa các kinh tuyến và trục.
  • Luôn xác định kinh tuyến dương hơn để làm công suất cầu trong đơn kính.
  • Trục của kính trụ luôn vuông góc với kinh tuyến được chọn làm công suất cầu.
  • Luôn thực hiện bù trừ khoảng cách làm việc khi soi bóng đồng tử ở khoảng cách gần.
  • Kiểm soát điều tiết của bệnh nhân bằng cách yêu cầu nhìn vào mục tiêu cố định ở xa.
  • Thử lại đơn kính sau khi đã bù trừ khoảng cách để đảm bảo độ chính xác cuối cùng.

Tài liệu tham khảo:

OptomDang Academy, 2022, Bài 14: Chuyển đổi đơn kính từ chữ thập quang học & Quy trình soi bóng đồng tử, Video ID: E42kbX-ILwY

Xem thêm