Tại phiên họp AIOC 2026 GP211, các chuyên gia đã thảo luận về mô hình hợp tác giữa bác sĩ nhãn khoa (ophthalmologists) và chuyên gia khúc xạ (optometrists) nhằm giải quyết gánh nặng mù lòa tại Ấn Độ. Với khoảng 30.000 chuyên gia khúc xạ hiện có, việc kết hợp với 75.000 nhân lực tiềm năng được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt trong công tác sàng lọc và chăm sóc mắt cộng đồng.
Thực trạng gánh nặng mù lòa tại Ấn Độ
Dữ liệu lâm sàng cho thấy 1/5 dân số Ấn Độ bị ảnh hưởng bởi suy giảm thị lực. Tỷ lệ bác sĩ nhãn khoa hiện chỉ đạt 1,9 trên 100.000 dân, thấp hơn nhiều so với nhu cầu thực tế là 8,7. Các bệnh lý chính bao gồm đục thủy tinh thể (cataract) ảnh hưởng đến 70% dân số trên 60 tuổi, và tật khúc xạ (refractive error) chiếm 40-50% dân số. Đáng chú ý, 66% các trường hợp mù lòa ở người trên 50 tuổi là do đục thủy tinh thể không được điều trị, với độ bao phủ phẫu thuật hiệu quả chỉ đạt 30%. Khoảng 70% người dân có thị lực từ 6/12 trở xuống cần được can thiệp phẫu thuật.
Mô hình International Eye Care Alliance (IA)
Liên minh IA được thành lập như một nền tảng quốc tế nhằm kết nối bác sĩ nhãn khoa, chuyên gia khúc xạ, nhà giáo dục và lãnh đạo ngành để xây dựng hệ sinh thái chăm sóc mắt toàn diện. Tầm nhìn của IA là tạo ra mạng lưới chăm sóc mắt chất lượng, dựa trên sự hợp tác, trách nhiệm và xuất sắc. Các mục tiêu chính bao gồm: tăng cường hợp tác giữa các chuyên gia, trao quyền cho chuyên gia khúc xạ trong việc sàng lọc và tạo nhận thức, đồng thời mở ra các cơ hội quan sát, đào tạo chuyên sâu (fellowships) và nghiên cứu khoa học chung.
Thách thức và giải pháp trong chăm sóc mắt hiện đại
Chăm sóc mắt hiện đại đòi hỏi sự phối hợp đa chuyên khoa thay vì làm việc độc lập (silos). Các thách thức bao gồm sự thiếu hụt nhân lực, rào cản tài chính và sự thiếu tích hợp với chăm sóc mắt ban đầu. Việc áp dụng công nghệ như máy chụp đáy mắt cầm tay (handheld fundus camera) và các hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) thống nhất là chìa khóa để vượt qua các rào cản địa lý và thể chế. IA nhấn mạnh việc chuyển đổi từ mô hình chỉ tập trung vào phẫu thuật sang mô hình chăm sóc mắt lấy người bệnh làm trung tâm (people-centered eye care), bao gồm sàng lọc, quản lý bệnh lý, phục hồi chức năng thị giác và giáo dục bệnh nhân.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ bác sĩ nhãn khoa/100.000 dân | 1,9 (thực tế) so với 8,7 (yêu cầu) |
| Độ bao phủ phẫu thuật đục thủy tinh thể | 30% |
| Tỷ lệ dân số trên 60 tuổi bị đục thủy tinh thể | 70% |
| Dự báo người cần chăm sóc mắt năm 2050 | 1,8 tỷ người |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026 GP211; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các số liệu về gánh nặng bệnh tật tại Ấn Độ nhấn mạnh sự cần thiết của mô hình chăm sóc mắt dựa vào cộng đồng. Hạn chế của tài liệu là chưa đưa ra các bằng chứng về hiệu quả lâm sàng cụ thể của mô hình IA trong việc cải thiện thị lực thực tế, đây là điểm cần theo dõi trong các báo cáo tương lai.
Các bước thay đổi thực hành:
- Thiết lập quy trình chuyển tuyến (referral system) chặt chẽ giữa chuyên gia khúc xạ và bác sĩ nhãn khoa.
- Tăng cường sàng lọc cộng đồng cho các bệnh lý như đục thủy tinh thể, glôcôm (glaucoma) và bệnh võng mạc đái tháo đường (diabetic retinopathy).
- Tận dụng công nghệ AI trong sàng lọc và hỗ trợ quyết định lâm sàng.
- Khuyến khích đào tạo liên chuyên khoa (interprofessional education) ngay từ bậc đại học.
- Xây dựng văn hóa an toàn người bệnh và giao tiếp hiệu quả trong nhóm chăm sóc mắt.
Tài liệu tham khảo:
Samina Zamindar, 2026, AIOC 2026 GP211 International Eye Care Alliance, aioseditorproceedings, Video ID: RjrZfzFoOLo.