Hướng dẫn nhận diện các lớp võng mạc trên OCT cho bác sĩ lâm sàng

Bs Ngô Hữu Thế
10.10.26
Last Updated

Video giáo dục năm 2024 của Dr. Babita cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách nhận diện các lớp võng mạc trên hình ảnh Optical Coherence Tomography (OCT). Việc nắm vững giải phẫu học trên OCT là nền tảng thiết yếu để chẩn đoán chính xác các bệnh lý võng mạc trong thực hành lâm sàng.

Cơ chế phản xạ trên OCT

Hình ảnh OCT dựa trên sự khác biệt về độ phản xạ của các cấu trúc võng mạc. Các lớp chứa nhân tế bào (nuclear layers) thường biểu hiện dưới dạng giảm phản xạ (hypo-reflective), trong khi các lớp sợi hoặc màng ngăn thường biểu hiện dưới dạng tăng phản xạ (hyper-reflective). Dịch kính (vitreous humor) có độ phản xạ bằng không do tính chất trong suốt về mặt quang học.

Dữ liệu nhận diện lớp võng mạc

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Thời lượng video10 phút 04 giây
Số lượng lớp nhân3 lớp (lớp nhân ngoài, lớp nhân trong, lớp tế bào hạch)
Đặc điểm lớp nhânGiảm phản xạ (hypo-reflective)
Đặc điểm dịch kínhKhông phản xạ (zero reflectivity)
Xác định bên mắtDựa vào độ dày lớp sợi thần kinh (RNFL) tại vùng gai thị
Bình luận: Tài liệu này là một video hướng dẫn cơ bản, không phải nghiên cứu khoa học nên không có dữ liệu thống kê hay cỡ mẫu. Người đọc cần lưu ý rằng việc xác định các lớp võng mạc trên OCT có thể thay đổi tùy thuộc vào chất lượng máy quét và độ phân giải của thiết bị. Việc sử dụng độ dày RNFL để xác định bên mắt là một mẹo lâm sàng hữu ích nhưng cần kết hợp với thông tin bệnh nhân để tránh sai sót.

Ứng dụng lâm sàng

  • Luôn ghi nhớ quy tắc: các lớp nhân (nuclear layers) thường giảm phản xạ trên OCT để định hướng nhanh.
  • Sử dụng độ dày của Retinal Nerve Fiber Layer (RNFL) để xác định vị trí gai thị, từ đó xác định mắt phải hay mắt trái trên ảnh chụp.
  • Nhận diện Posterior Vitreous Detachment (PVD) thông qua hình ảnh màng tăng phản xạ tách rời khỏi bề mặt võng mạc.
  • Phân biệt các vùng phản xạ của tế bào thụ cảm ánh sáng như Ellipsoid Zone (EZ) để đánh giá tiên lượng thị lực.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Babita, 2024, Learn How To Identify Retinal Layers on OCT, Eye Care With Dr. Babita, Video ID: IgdfdpQk7PI.

Xem thêm